Poznajcie Maureen Cleave, dziennikarkę z Irlandii, która wywołała skandal z Beatlesami

2025-09-10,  autor: kasia  
[...powrót do newsów]

Choć pamiętana jest głównie z jej roli w historii Beatlesów, Maureen Cleave sama była jedną z kluczowych postaci popkultury – promowała irlandzkich pisarzy i stała się inspiracją dla kultowej fryzury Anny Wintour.

We wrześniu 1966 roku w kościele św. Anny w Knocknarea w hrabstwie Sligo odbył się ślub. Zgodnie z tradycją panna młoda miała na sobie biel – długą suknię z włoskiej bawełny, jak donosił lokalny „Sligo Champion”. Jednak to jej kapelusz wyglądał na wskroś nowocześnie. Miał szerokie, opadające rondo, był modny i ozdobiony różowymi stokrotkami. Dzięki niemu panna młoda idealnie wpisywała się w estetykę „Swingujących lat sześćdziesiątych”. Co więcej, nie stała na uboczu tej rewolucyjnej epoki – znajdowała się w samym jej centrum.

Uroczystość była skromna, liczyła zaledwie dwudziestu gości. Mimo to Beatlesi wysłali do Sligo telegram z gratulacjami. Byli wówczas u szczytu światowej sławy. Ich piosenki i albumy zawładnęły światem popu, podobnie jak ich błyskotliwe, nieco zuchwałe wywiady. Podczas swojej zawrotnej kariery mieli na koncie tysiące wystąpień medialnych.Jednak najważniejszego wywiadu w całej swojej karierze udzielili właśnie tej pannie młodej ze Sligo, Maureen Cleave.

Lokalna prasa odnotowywała różne wydarzenia z życia młodej Maureen. Urodziła się w 1934 roku w Indiach jako córka Irlandki, Isabelli Mary Fraser Browne, i Anglika, majora Johna Cleave'a. Edukację rozpoczęła w wieku trzech lat w Irlandii, gdzie – jak wspominała – uczyła się podstaw (czytania, pisania i arytmetyki) oraz solidnych podstaw języka irlandzkiego. Uczęszczała do Sligo High School, a następnie do szkoły średniej Rosleven w Athlone.

Jedną z jej największych pasji była muzyka. Już w wieku 12 lat występowała w trio fortepianowym podczas kiermaszu przy kościele Calry, a w 1947 roku zdobyła wyróżnienie na egzaminie w londyńskim Trinity College of Music. Była też pisarką o nieprzeciętnym talencie. W 1952 roku, mając 18 lat, wygrała prestiżowy międzynarodowy konkurs na esej, a w nagrodę spędziła trzy miesiące na podróży po Ameryce Północnej w ramach Młodzieżowego Forum ONZ.

Zdolności pisarskie i muzyczne Cleave łączyły się z doskonałym wyczuciem mody i kultury. To uczyniło z niej idealną kronikarkę i promotorkę utalentowanych, kreatywnych i nowatorskich młodych ludzi lat 60. Należy podkreślić, że Mary Quant i Maureen Cleave w znaczący sposób zrewolucjonizowały w tej dekadzie zarówno kulturę młodzieżową, jak i biznes. Były kluczowymi postaciami, które sprawiły, że młodych ludzi zaczęto traktować poważnie, dając im możliwość wyboru i zachęcając do autentycznej autoekspresji. Pomogły stworzyć świat, w którym młode kobiety chciały chodzić na tańce i świetnie wyglądać. Potrzebowały już tylko zespołów, przy których mogłyby się bawić.

Maureen Cleave promowała te zespoły w swojej przełomowej rubryce „Young and 20” na łamach londyńskiej gazety „Evening Standard”. Jej cotygodniowy felieton, który zaczął się ukazywać w marcu 1960 roku, poruszał tematy muzyki, mody, literatury, biznesu i sztuki. Z irlandzkiej perspektywy istotne jest, że jedną z pierwszych osób, które wspierała, była młoda Irlandka debiutująca jako powieściopisarka, Edna O’Brien. Cleave przytoczyła jej słowa: „Anglicy interesują się tylko stereotypowym obrazem Irlandczyka. Założę się, że nie potraktują mnie poważnie. Jestem tylko małą irlandzką dziewczyną z prowincji, która się wygłupia”. Jednak Cleave, wykorzystując autorytet „Evening Standard”, skwitowała: „Myślę, że będą musieli potraktować ją poważnie”. Wkrótce potem namawiała czytelników do sięgnięcia po twórczość innej irlandzkiej autorki, Molly Keane.

Gdy Cleave miała już na koncie trzy lata rzetelnego dziennikarstwa poświęconego kulturze młodzieżowej, poprosiła swojego szefa, Charlesa Wintoura, o sfinansowanie wyjazdu do Liverpoolu na wywiad z nową grupą. Ten z kolei zapytał swoją córkę, Annę, czy słyszała o Beatlesach. Na szczęście była ich fanką. Była też wielbicielką Maureen Cleave, a w szczególności jej fryzury – boba, którego autorem był Leonard z Mayfair. Córka redaktora natychmiast umówiła się na wizytę u tego samego fryzjera, a gdy po latach została redaktor naczelną „Vogue'a”, pozostała wierna tej kultowej fryzurze.

Co ciekawe, Beatlesom również spodobała się fryzura Cleave. „Miałam grzywkę, tak jak oni” – wspominała. „Polubili mnie od razu za moje włosy. Chyba czuli, że nadajemy na tych samych falach”. 2 lutego 1963 roku to właśnie ona napisała przełomowy artykuł zatytułowany „Dlaczego Beatlesi wywołują ten cały szał”. Zespół był fenomenem medialnym, a rozgłos był mu niezbędny, by dotrzeć ze swoją muzyką do świata. Cleave napisała o nich pierwszy duży materiał w gazecie o zasięgu ogólnokrajowym.

Przez całe lata 60. Cleave pozostawała wpływową kreatorką gustów i rzeczniczką utalentowanej młodzieży. Robiła to ze stylem, spontanicznością i wnikliwością. Była jedną z pierwszych dziennikarek wielkich gazet, które przeprowadzały wywiady z wschodzącymi gwiazdami, takimi jak Phil Spector, Bob Dylan, The Rolling Stones, Joan Baez czy Dusty Springfield.

Na początku 1964 roku Beatlesi zaprosili ją, by towarzyszyła im w trasie po USA, a jej reportaże stały się nieodłączną częścią ich globalnej historii. Miała oko do detali. To ona odnotowała, że wśród transparentów witających zespół w Nowym Jorku znalazł się jeden z hasłem: „Anglio, wynoś się z Irlandii”. Muzycy czuli się przy niej swobodnie, traktując ją jak przyjaciółkę i sojuszniczkę. Nadali jej nawet przezwisko „Thingy”. Nic więc dziwnego, że John Lennon poczuł się w jej towarzystwie na tyle pewnie, by rzucić słynne zdanie, że w niektórych miejscach „jesteśmy popularniejsi od Jezusa”.

Wypowiedź ta przeszła bez echa, dopóki kilka miesięcy później nie została przytoczona w amerykańskim magazynie młodzieżowym, a następnie nagłośniona przez stację radiową w Alabamie. Cleave publicznie broniła Lennona, argumentując, że jego słowa wyrwano z kontekstu. Było jednak za późno. Wybuchła panika moralna, a Ku Klux Klan zorganizował nawet publiczne palenie peruk Beatlesów.

Maureen Cleave na zawsze pozostanie częścią historii Beatlesów. Nie można jednak zapominać, że sama była jedną z głównych sił napędowych popkultury. Pomogła kształtować jej krajobraz, legitymizując młodych ludzi i ich twórczość. Pisała o nich w sposób, który stawiał muzykę pop na równi ze „sztuką wysoką” – literaturą, teatrem i malarstwem. To było ogromne osiągnięcie. Lata 60. przyniosły na Zachodzie rewolucję kulturalną w najlepszym tego słowa znaczeniu. Maureen Cleave udokumentowała jej znaczną część w swoim eleganckim stylu, czym w pełni zasłużyła na miejsce w Irlandzkim Słowniku Biografii Narodowej.

Więcej na temat Maureen Cleave:
2025-09-10: Poznajcie Maureen Cleave, dziennikarkę z Irlandii, która wywołała skandal z Beatlesami,
2021-11-06: Nie żyje Maureen Cleave, ulubiona dziennikarka Johna Lennona,