The Beatles Polska. Info.

Sesje Get Back - Dzień dwudziesty. Występ na dachu i reakcje przechodniów

1969-01-30,  autor: kasia  
[...powrót do newsów]

30 stycznia 1969 roku The Beatles zagrali swój ostatni wspólny koncert, który odbył się na dachu siedziby Apple Corps przy Savile Row 3 w Londynie.

Proroczą sugestię tego, jak mogą zakończyć się sesje Let It Be, Paul przedstawił już 7 stycznia, gdy The Beatles wciąż przebywali w Twickenham. Zaproponował wówczas zagranie koncertu „w miejscu, w którym nie wolno nam tego zrobić. Wiecie, moglibyśmy wtargnąć gdzieś bez zezwolenia, rozstawić się, a potem zostać usuniętym – i to właśnie byłoby show… Zostajesz wyrzucony siłą, wciąż próbując grać swoje numery, a policja cię zwija”. Teraz, w porze lunchu, w suchy, choć mroźny styczniowy dzień, The Beatles są bliscy urzeczywistnienia tej wizji, aczkolwiek wykorzystują do tego miejsce, które należy do nich.

Występ na dachu został zaplanowany tak, aby zbiegł się z przerwą lunchową mieszkańców Londynu. W ramach przygotowań Mal Evans pokierował procesem budowy sceny oraz przygotowania instrumentów i wzmacniaczy zespołu. Glyn Johns (który spędzi cały występ w piwnicy, nadzorując nagranie) oraz jego asystent Alan Parsons udali się do pobliskiego sklepu Marks & Spencer, aby kupić damskie rajstopy, które posłużyły do zabezpieczenia mikrofonów przed wiatrem.

Zrezygnowano z planów wynajęcia śmigłowca do filmowania koncertu z góry. Występ The Beatles ma zostać zarejestrowany przez sześć kamer – dodatkowa kamera znajduje się w recepcji Apple za lustrem weneckim; umieszczono ją tam, aby udokumentować wszelkie incydenty wywołane przez show. The Beatles i ich współpracownicy mają pełną świadomość, że występ może przyciągnąć uwagę policji, co zapewni zarówno świetny PR, jak i odpowiedni finał tego, co do tej pory sfilmowano. Na okolicznych ulicach co najmniej dwie kamery rejestrują przechodniów, z którymi przeprowadzane są wywiady na temat tego, co dzieje się nad ich głowami.

Do samego końca nie było pewności, czy występ w ogóle dojdzie do skutku. „Wahało się to w jedną i drugą stronę” – wspomina Lindsay-Hogg. „Nie byłem do końca pewien, czy wyjdziemy na ten dach, czy nie… i wtedy zapadła cisza, nic nie było postanowione, aż w końcu John powiedział w tej ciszy: »Chrzanić to – chodźmy to zrobić«. I to był ten głos decydujący. Odwrócili się i weszli po tych schodkach prosto do historii…”


Około godziny 12:30 The Beatles i Billy Preston wychodzą na dach przy Savile Row 3 w towarzystwie ekipy, z którą pracowali od początku stycznia.

Ringo Gdzie będzie najlepiej, tak żeby nie zawadzać?
Michael Myślę, że tutaj, razem z Maureen.
Ringo Usiądź tutaj. [śmiech]

Paul podskakuje na nowo zbudowanej scenie, aby sprawdzić, czy konstrukcja jest stabilna.

Michael [do operatora kamery] Tak. To dobre ujęcie.
Paul Gdzie są instrumenty?
Ringo Mal? [śmiech] Przybiłeś mi [perkusję] w złym miejscu.
Michael Tony, myślę, że lepiej przerwać, dopóki nie będzie instrumentów. Cięcie!
Ringo Rozstawmy je.
Michael Tak. Cięcie!

Zespół, prowadzony przez gitarę Johna, gra fragment „Get Back”. Następnie…

John Spróbujemy zatem „Get Back”? Spróbujemy „Get Back”, Paul?
Paul [śpiewa] „Jo Jo was a...”
Glyn Ringo?
John Whoa... a-hey-hey...
Glyn [przez nagłośnienie] Ringo? Dasz nam sam bęben basowy? Bęben basowy, Ringo, kiedy będziesz gotowy. Czy mikrofon tam jest?
Ringo Tak.
Michael Glyn. Daj mi znać, kiedy będziesz gotowy, Glyn.
Glyn Jeszcze nie.
Ringo [uderza w bęben basowy] I jak?
Glyn Trochę mocniej.

Dźwięk bębna basowego.

Glyn Dobrze. Mam to.
John W środku zagramy „Get Back”, więc to nagraj.
Glyn Nie nagrywaj tego.
John Nagraj. Koniecznie to nagraj.
Glyn Nagrywamy. Dobrze.
John No dalej, wy idioci.
Michael Przygotuj klaps. Macie go? Okej.
John Gotowi?
George Raz, dwa, trzy, cztery...

Grają pełną wersję „Get Back”, po której rozlegają się brawa.

John Rozganiając ich wszystkich...
Paul Och, dziękuję bardzo.
John Dziękuję bardzo.
Paul Wygląda na to, że Ted Dexter zdobył kolejnego punkta.
John Mieliśmy prośbę od Martina i Luthera...
John gra fragment „I Want You (She’s So Heavy)”. Tymczasem na dole...
Mężczyzna w czarnym płaszczu przeciwdeszczowym, garniturze i krawacie, niosący paczkę Co się dzieje? Co się dzieje?
Reporter The Beatles grają darmowy koncert na dachu.
Mężczyzna Teraz?
Reporter Co pan o tym sądzi?
Mężczyzna Myślę, że to bardzo dobre. Dlaczego nie grają na ulicy?
Reporter Pomyśleli po prostu, że chcielibyście ich usłyszeć.
Mężczyzna No tak, ale chcielibyśmy ich też zobaczyć.
Reporter Cóż, za wejście do sali koncertowej musiałby pan zapłacić, a tutaj nie płaci pan nic...
Mężczyzna To prawda. Ale dlaczego nie mogą tego zrobić na ulicy?
Reporter Zostaliby zgarnięci.
Mężczyzna Cóż, uważam, że to bardzo dobra rzecz.

Zespół gra drugie podejście do „Get Back”.

Reporter Przepraszam panią.
Kobieta z arystokratycznym akcentem Słucham?
Reporter Czy wie pani, jakiej muzyki pani słucha?
Kobieta Nie, nie wiem.
Reporter Nie wie pani?
Kobieta Nie.
Reporter W ogóle jej pani nie rozpoznaje? Cóż, to...
Kobieta To prawdopodobnie The Beatles.
Reporter Zgadza się. Tam na górze są The Beatles.
Kobieta Naprawdę?
Reporter I, cóż, to ich pierwszy publiczny występ od dłuższego czasu.
Kobieta Och. Nazywa pan to publicznym? Niestety ich nie widzę.
Reporter Nie może ich pani zobaczyć, to prawda.
Kobieta No właśnie.
Reporter Nie może pani... cóż...
Kobieta Więc to nie jest do końca publiczny pokaz, prawda?
Reporter Eee, cóż...
Kobieta To publiczne przesłuchanie.
Reporter Cóż, to publiczne przesłuchanie.
Kobieta Och, rozumiem.
Reporter I to pierwszy raz, kiedy grają swoją muzykę otwarcie dla publiczności...
Kobieta Tak.
Reporter ...od dość dawna. Czy jest pani fanką The Beatles?
Kobieta Cóż, można tak powiedzieć, tak. Myślę, że są świetni.
Reporter Kupuje pani ich płyty?
Kobieta Nie, nie kupuję.
Reporter Cóż, muzyka, której pani teraz słucha, znajdzie się na ich nowej płycie, nowym albumie; ukaże się on już wkrótce.
Kobieta Naprawdę? Och, to dobrze. W porządku.

Kilka chwil później…

Mężczyzna o niezwykle wytwornym akcencie Wie pan, jak długo potrwa ten zgiełk?
Reporter Eee, prawdopodobnie przez około, cóż, godzinę, jak sądzę.
Mężczyzna Tak pan sądzi?
Reporter Tak bym przypuszczał.

Na górze, na dachu, przechodzą prosto do „Don’t Let Me Down”. Na ulicy, przed biurami Wain, Shiell & Son, Ltd, luksusowego dostawcy tkanin…

Reporter Przepraszam pana. Czy podoba się panu muzyka, którą pan w tej chwili słyszy?
Mężczyzna w jasnobrązowym płaszczu i okularach w grubych oprawkach, z zaczesanymi do tyłu włosami Niespecjalnie.
Reporter Nie podoba się panu? Dlaczego?
Mężczyzna Cóż, po pierwsze, jest za głośno.
Reporter Za głośno? Cóż, powodem, dla którego jest głośno, jest chęć dotarcia do publiczności. Widzi pan, The Beatles są tam na górze i dają swój pierwszy publiczny występ od dłuższego czasu. Ma to na celu przekazanie muzyki, eee, wszystkim typom ludzi...
Drugi mężczyzna [krzycząc] Musi pan mówić głośniej. Nie słyszymy pana.
Mężczyzna Tego typu muzyka jest w porządku na swoim miejscu i wtedy jest całkiem przyjemna. Myślę jednak, że to pewne nadużycie, aby całkowicie zakłócać wszystkie interesy w tej okolicy.
Reporter Czy lubi pan normalnie słuchać The Beatles?
Mężczyzna W odpowiednim otoczeniu. Ale na pewno nie teraz.

Gdy zespół gra wersje „I’ve Got A Feeling” oraz „One After 909”, które trafiły na album Let It Be, przed drzwiami wejściowymi Apple pojawiają się funkcjonariusze policji. Muzyka jest bardzo głośna nawet tutaj.

Policjant To tylko policja.
Jimmy Clark, portier Apple Słucham?
Policjant Mogę z panem zamienić słowo?
Dzwoni telefon.
Policjant [teraz już wewnątrz recepcji Apple] Zamknij drzwi... Naprawdę doceniamy to, kolego. Wiesz, osobiście nie mam nic przeciwko hałasowi w moim [nieczytelne]... ale mieliśmy około trzydziestu skarg w ciągu pół godziny... A to, co robicie tam na zewnątrz... To zakłócenie spokoju, jasne? Możecie zostać za to zatrzymani.
Jimmy Okej. Oni po prostu grają, wie pan, kilka numerów na dachu, to wszystko. Powinni już kończyć...
Policjant Okej.

Kilka chwil później…

Policjant Z pewnością nie jest to konieczne, prawda? Naprawdę nie mogę uwierzyć, że nie możecie nic z tym zrobić.
Debbie Wellum, recepcjonistka Apple [do policjanta] Cóż, naprawdę nie wiem. Naprawdę nie wiem, co się tam dzieje...
Policjant Wie pani, całkiem szczerze... Nie wierzę, że to...
Debbie Ale to rodzaj widowiska, które przygotowują...
Policjant Tak. Cóż, ja nie...
Debbie ...wie pan, do jakiegoś filmu.
Policjant Tak. W porządku. Rozumiem to, ale widzi pani, naprawdę nie sądzę, żeby to było konieczne. A pani?
Debbie Cóż, szczerze mówiąc, nie wiem, co oni tam robią. Nie wiem...
Policjant Uważam, że to niedorzeczne. Słychać to aż pod komisariatem.
Debbie Naprawdę?
Policjant W ciągu kilku minut otrzymaliśmy trzydzieści skarg na hałas.

Drzwi trzaskają dwukrotnie.

Debbie Próbuję tylko znaleźć Dereka [Taylora, oficera prasowego The Beatles]. Derek?... Nie mogę go znaleźć... [kaszle]... Nie wiedziałam, że na dachu coś się będzie działo.
Utwór „One After 909” dobiega końca, a John śpiewa fragment ballady „Danny Boy”.
Policjant [do telefonu] Czy mogę prosić o połączenie z rezerwą CD [Charlie Delta] Jeden? Policja?
Mal Cześć. Cóż, jestem ich menedżerem koncertowym, menedżerem koncertowym The Beatles.
Policjant W porządku, panie... Ale to nie jest konieczne, jasne? Chodzi o to, że w ciągu kilku minut otrzymaliśmy trzydzieści skarg na komisariacie West End Central.
Mal Cóż, tak naprawdę staramy się po prostu [nieczytelne]...
Policjant Tak, obawiam się... szczerze mówiąc, to nie zmienia postaci rzeczy. To musi zostać wyciszone, w przeciwnym razie dojdzie do aresztowań, jasne? Nie grożę panu ani nic w tym stylu. Mówię panu po prostu, co się wydarzy.
Mal Nie, nie. Wiem, wiem. Nie staramy się nikogo prowokować ani...
Policjant Nie. Cóż, czy może pan prosić...
Mal Widzi pan, mamy tam na górze nagłośnienie, po prostu skierowaliśmy dźwięk tak, żeby słyszeli sami siebie podczas grania, wie pan.
Policjant Cóż, czy może pan to wyłączyć, proszę?
Mal Tak. Okej.
Drugi policjant Wyłączcie nagłośnienie. Zobaczymy, jak będzie.
Mal Sądzę... bo sądzę, że same instrumenty nie będą niosły tak daleko.
Drugi policjant Tak. Rzecz w tym, że w tej chwili słychać to aż na [Old] Compton Street.
Policjant Proszę wyłączyć nagłośnienie i zobaczymy, co z tego wyniknie.
Mal Tak.
Policjant [z irytacją] Bardzo dziękuję.
Debbie [do Jimmy’ego Clarka] Jimmy?
Jimmy Hmm?
Debbie Cukierka?
Jimmy Dziękuję. Nie pogardzę.
Policjant Czy te studia nie są dźwiękoszczelne czy coś w tym stylu?
Debbie Oni są na dachu!
Policjant Na dachu są, tak?
Jimmy Tak, bo nagrywali w studiach, a zrobili to tylko po to, żeby mieć jakąś scenerię i te sprawy, rozumie pan.
Debbie Chodzi o ten wielki projekt filmowy, o którym panu mówiłam.
Jimmy Wielki film fabularny. Więc...
Policjant No cóż, wiecie, w porządku...
Drugi policjant Cóż, skoro kręcicie film, to jestem pewien, że możecie podłożyć dźwięk pod obraz później, prawda? Nagranie ze studia?
Debbie W tym wszystkim chodzi o to, żeby to było na żywo, rozumie pan. To musi być na żywo. O to właśnie chodzi.

Zespół gra utwór „Dig A Pony” – kolejną wersję, która zostanie wybrana na album – podczas gdy wywiady z przechodniami trwają nadal.

Kobieta, najwyżej 25-letnia, o eleganckim wyglądzie Fantastycznie.
Reporter Podoba się pani? Naprawdę się pani podoba?
Kobieta Cudownie.
Reporter Wie pani, że ta muzyka znajdzie się na ich nowym albumie, na płycie długogrającej?
Kobieta Kiedy się ukaże?
Reporter Bardzo niedługo. A czy zazwyczaj kupuje pani muzykę Beatlesów?
Kobieta Cóż, kupiłam ostatnią płytę.
Reporter To pierwszy publiczny występ, jaki dali od dłuższego czasu.
Kobieta Tak. Więc dlaczego odbywa się na dachu?
Reporter Cóż, żeby zrobić coś niecodziennego. Chodzi o to, że, eee...
Kobieta [uśmiechając się] Przy tych wszystkich pieniądzach, które mają...
Reporter Beatlesi byli kimś w rodzaju przybyszów z kosmosu, wie pani? Więc chcą zrobić coś nadzwyczajnego.
Kobieta Rozumiem.
Reporter Dlatego właśnie występ odbywa się na dachu budynku.

Po improwizowanej wersji „God Save The Queen” zespół gra kolejne podejścia do „I’ve Got A Feeling”, „Get Back” i „Don’t Let Me Down”. W recepcji Apple policja zaczyna zadawać pytania.

Trzeci policjant Czy są tu jacyś nasi funkcjonariusze?
Debbie Tak, tak.
Trzeci policjant Tak?
Debbie Tak, są na górze, na dachu.
Trzeci policjant Naprawdę?
Debbie Tak.
Trzeci policjant Bardzo dziękuję.
Debbie Tak.
Trzeci policjant Bardzo dziękuję. Czy nie ma pani nic przeciwko, żebym tam wszedł?
Debbie Eee...
Trzeci policjant Miałaby pani coś przeciwko, gdybym wszedł, łaskawa pani?
Debbie Eee, cóż, może pan wejść na górę, ale proszę nie wchodzić bezpośrednio na dach. Prawdopodobnie się zawali, bo jest zbyt obciążony.
Trzeci policjant Dziękuję.
Debbie Ale jeśli pojedzie pan windą na czwarte piętro, to tylko dotąd...
Trzeci policjant Poszli na górę, tak?
Debbie Tak.
Trzeci policjant Bardzo dziękuję.

Odbywa się finałowe wykonanie „Get Back”, dokładnie w momencie, gdy policja dociera na dach.

Paul [śpiewa] „Zbyt długo cię nie było, Loretto! / Znów bawiłaś się na dachach! / A to niedobrze! Wiesz, że twoja mama tego nie lubi! Złości się... Każe cię aresztować! Wracaj!”.

Utwór się kończy, po czym rozlegają się brawa.

Paul Dzięki, Mo.
John Chciałbym podziękować w imieniu zespołu i naszym własnym, i mam nadzieję, że przeszliśmy przesłuchanie.

Śmiech i kolejne brawa.

Późnym popołudniem The Beatles, Billy, Yoko, Linda, Maureen Starkey, George Martin, Glyn Johns i Michael Lindsay-Hogg wracają do piwnicy Apple, gdzie z entuzjazmem słuchają nagrania występu na dachu.
George Jeśli ktoś chciałby zagrać i zaśpiewać na swoim dachu, co mówi prawo o tym, dlaczego nie można tego robić?
Michael Myślę, że to...
George Martin Zakłócanie spokoju.
Michael Zakłócanie spokoju, z powodu głośników.
George No ale... zakłócanie spokoju? Jakiego spokoju?
Paul „Spokój” oznacza tutaj hałas. Wiesz, oni myślą...
John Cóż, mogą zakazać samolotów, samochodów i...
Michael Zakłócanie spokoju oznacza korki, tłumy ludzi, samoloty, tego typu rzeczy.
George Moglibyśmy to zrobić na Hyde Park Corner. To byłoby dozwolone.

Zaczyna się odtwarzanie wersji „God Save The Queen” z dachu, a po niej drugiego podejścia do „I've Got A Feeling”.

George Chciałbym to, co mieliśmy wczoraj... te wielkie grzyby. Wielkie, świeże, niepokrojone grzyby.
John Zjem to samo co wczoraj: jajka na twardo.
George I ser. Ser, jajka na twardo...
John Naleśniki i jajka na twardo.
George Mal, czy możemy dostać gorące jajka na twardo? Grzyby...

Słuchają muzyki.

George Brzmi świetnie.
John Ćwiczyłem po kryjomu.
Zaczyna się trzecie podejście do „Get Back”.
George O, to było... to jest to, gdzie policja... o, był ten ostatni raz, kiedy graliśmy „Get Back” i próbowali nas zatrzymać...
John Tak.
Odtwarzanie drugiego podejścia do „Don’t Let Me Down”.
George A to już z policją...

Odtwarzanie finałowego „Get Back”.

George Podoba wam się to?
John Tak. Z odrobiną „podrasowania”... i będzie dobrze. Powiedziałbym: znajdźcie nam jakiś wers do „Don’t Let Me Down” [żeby zastąpić ten, który pomyliłem], użyjcie innego ujęcia...
Michael Tak, racja.
John Możemy to trochę podrasować.
Paul Przepraszam... John, to się nazywa montaż.
John Zmontujemy to, tak.
Paul [manierycznie] Zmontujemy to.
George Martin Wyszło właściwie znacznie lepiej, niż myślałem.
Michael Muzycznie?
Paul Tak.
John [uśmiechając się] Cała ta scena jest po prostu fantastyczna, no wiesz, ze względu na samą tę sytuację.
George Martin Ale tak jak mówił Michael, wiecie, to bardzo dobra próba generalna przed czymś innym. Pomijając już samą wartość tego, co mamy teraz.
Paul Tak.
George Tak... przed przejęciem Londynu.
Michael Tak.
George Szkoda, że to niewłaściwa pora [roku].

Śmiech.

George Martin Pomysł jest taki, że możecie mieć całą eskadrę helikopterów latających nad Londynem, z podwieszonymi pod nimi głośnikami, które ryczą dźwiękiem podczas lotu...
John Fantastyczne! Tak.
George I każda grupa rockowa na świecie...
Paul A my na platformie tuż nad głośnikami...
George ...w Londynie, na wszystkich budynkach, grająca tę samą melodię.
Paul My na platformie z głośników, przypięci pasami w małych klatkach i po prostu... [śpiewa] „Wéééll, get back”, latając nad Londynem.

Śmiech.

Michael To się świetnie zmontuje, bo mamy tych wszystkich gliniarzy, których nagraliśmy też na dole.
John Świetnie.
Michael Wiecie, mamy ujęcie na nich, gdy mówili te wszystkie rzeczy i tak dalej. Ale tam, gdzie nam nie wyszło... błędem było to, że zbyt mało ludzi na ulicach mogło nas zobaczyć.
George Martin Byłoby cudownie dać koncert filmowany z balonu...
George Około dwudziestu zespołów w różnych punktach Londynu, musieliby mieć połączenie telewizyjne ze sobą i... wszyscy zaczynają grać naraz.
Michael W siedemdziesięciu pięciu procentach to sukces... w montażu możemy zrobić z tego sukces stuprocentowy... Ale jesteście teraz zadowoleni?

Ktoś wydaje radosne pomruki.

Michael Czy koncert jest w przyszłym tygodniu? Jakie macie odczucia co do dzisiejszego dnia? Chcecie dziś jeszcze popracować czy nie?
Paul [z entuzjazmem] Tak. Powinniśmy teraz nagrać pozostałe rzeczy.
Glyn Najpierw musimy znieść sprzęt.
Paul Zjemy lunch.
George Zrobimy sobie chwilę przerwy.
Paul Zjemy lunch i tak dalej, a potem nagramy resztę rzeczy, których nie zrobiliśmy tam na górze... rzeczy akustyczne.
Glyn Tam na górze?
Paul Nie. Tutaj, na dole.
George Nie, nie. Nie będzie już więcej śpiewania na dachu, bo, wiecie, oni naprawdę się...
Paul Nie, nie. Żadnego dachu więcej. To był „ten” dach. To wszystko.
Glyn O, racja, tak.
Paul Ale zrobimy to tutaj, tylko filmujcie to z klapsami, tak jak na dachu...
Michael Tak.
George Gdybyśmy dorwali policję, moglibyśmy udawać w filmie, że musieliśmy zejść z ich powodu i że oto jesteśmy w...
John [nie zgadzając się] Nie, niech będzie tak, jak się wydarzyło. Po prostu tak, jak było.
George Tak.

Postanawiają zakończyć pracę na dziś i rozchodzą się do domów.

Opracowano na podstawie książki "The Beatles Get Back".