NowoŠ Wydawnictwa SQN
AktualnoÂci roku 2019

29 gru Marek Piekarczyk i Marcin J─Ödrych o Beatlesach
29 gru Nie ┼╝yje Neil Innes
27 gru 26. Top Wszech Czas├│w: zag┼éosuj ju┼╝ teraz!
22 gru Ringo Starr podsumowa┼é 2019 rok
18 gru Zmar┼é Kenny Lynch
17 gru Julian Lennon zapowiada nowy album
16 gru Przeciws┼éoneczne okulary Lennona sprzedane za krocie na aukcji
13 gru Ringo i Barbara pojawili si─Ö na gali Global Citizen Prize
12 gru Paul w wywiadzie dla radia BBC przyzna┼é, ┼╝e nagra┼é ┼Ťwi─ůteczny album dla swojej rodziny
12 gru "Wonderful Christmastime" w nowej ods┼éonie
12 gru 12 grudnia rusza przedsprzeda┼╝ polskiej wersji ksi─ů┼╝ki Paula McCartneya
11 gru Paul McCartney znalaz┼é si─Ö w zestawieniu najbardziej dochodowych tras koncerowych 2019 roku
11 gru Netflix zrealizuje animowany film "High in the Clouds"
10 gru Nie ┼╝yje Marie Fredriksson, wokalistka kultowego duetu Roxette
4 gru Paul McCartney porozmawia┼é z w┼éoskim astronaut─ů o parzeniu doskona┼éej kawy w kosmosie
4 gru Horsney Road - relacja z wyk┼éadu Marka Lewisohna
1 gru ┼Üwi─Öta z rodzin─ů Paula McCartneya
29 lis Spotkanie Rihanny i Paula McCartneya w samolocie
28 lis Paul McCartney zagra w Barcelonie
26 lis Wieczorne wyj┼Ťcie Ringo Starra z bliskimi
26 lis Opowie┼Ťci Piotra Metza o The Beatles
25 lis Paul McCartney potwierdzi┼é kolejne koncerty w Europie
22 lis Wywiad Paula McCartneya w programie "This Morning"
21 lis Film ÔÇ×YesterdayÔÇŁ jest ju┼╝ dost─Öpny na DVD
21 lis W sieci pojawi┼éy si─Ö dwa nowe utwory Paula McCartneya
19 lis Og┼éoszono pierwsze terminy Freshen Up Tour 2020
18 lis McCartney rebusem potwierdza swoj─ů obecno┼Ť─ç na festiwalu Glastonbury
18 lis Koncert Paula McCartneya na festiwalu Glastonbury zosta┼é oficjalnie potwierdzony
16 lis Nie ┼╝yje fotograf Terry O'Neill
14 lis Paul McCartney na ok┼éadce Billboardu
14 lis Paul McCartney zagra we Francji w 2020 roku - kolejne plotki o wznowieniu trasy koncertowej
9 lis Wed┼éug naukowc├│w The Beatles stworzyli "idealny utw├│r popowy"
9 lis Happy Socks kusi now─ů kolekcj─ů skarpetek z motywami The Beatles
9 lis Stanley Jordan zagra Beatles├│w w Poznaniu
7 lis Nie ┼╝yje Robert Freeman
3 lis Apple Scruffs ┼Ťwi─Ötuj─ů 50. urodziny
2 lis Ringo Starr ods┼éoni┼é rze┼║b─Ö "Pok├│j i Mi┼éo┼Ť─ç"
29 pa╝ Ukaza┼é si─Ö pierwszy numer magazynu The Teatles Book
24 pa╝ Ringo Starr opowiedzia┼é o t─Ösknocie za Johnem Lennonem i relacji z Paulem McCartneyem
24 pa╝ Soundedit'19: dlaczego potrzebujemy nowej wersji Beatles├│w? + zaproszenie na wystaw─Ö
23 pa╝ Ods┼éoni─Öto nowy mural zdobi─ůcy wej┼Ťcie do Magical Beatles Museum
23 pa╝ PETA udost─Öpni┼éa animowany klip do utworu ÔÇťLooking for ChangesÔÇŁ Paula McCartneya
22 pa╝ Paul McCartney w Londynie
16 pa╝ Wybierz si─Ö na rejs do Szwecji w rytmach rock'n'rolla
16 pa╝ The Beatles - The Singles Collection (2019)
11 pa╝ Piosenka Johna Lennona w wykonaniu Ringo Starra (z niewielk─ů pomoc─ů Paula McCartnyea)
11 pa╝ Ringo opowiedzia┼é o "Abbey Road" i nagrywaniu piosenki Johna w wywiadzie dla BBC
8 pa╝ Nowy singiel Paula McCartneya uka┼╝e si─Ö w listopadzie
6 pa╝ Zmar┼é Ginger Baker
6 pa╝ Zesp├│┼é Big Bit za┼Ťpiewa przeboje Beatles├│w w Klubie Harenda
5 pa╝ Beatlesi pobili rekord Guinessa
2 pa╝ Paul McCartney po┼╝egna┼é Petera Sissonsa
1 pa╝ Zebra z now─ů farb─ů - Recenzja Mateusza Kami┼äskiego
1 pa╝ P┼éyta Abbey Road powr├│ci┼éa na pierwsze miejsce listy najlepiej sprzedaj─ůcych si─Ö album├│w w UK
30 wrz Paul McCartney pojawi┼é si─Ö na Paris Fashion Week 2019
30 wrz Paul McCartney wypatrzony przez fan├│w na stacji kolejowej
28 wrz Abbey Road ma 50 lat - artyku┼é Macieja Hena w Gazecie Wyborczej
27 wrz Spotify ┼Ťwi─Ötuj─Ö 50. rocznic─Ö wydania albumu "Abbey Road"
27 wrz Odnaleziono filmik z Beatlesami z 1965 roku
26 wrz Stacja BBC 2 ┼Ťwi─Ötuje 50. urodziny albumu "Abbey Road"
26 wrz Ringo Starr zagra┼é u Jimmy'ego Fallona "Yellow Submarine" na dzieci─Öcych instrumentach
26 wrz Nowy teledysk "Here Comes the Sun"
26 wrz Paul i Ringo pojawili si─Ö w studiu Abbey Road z okazji 50. rocznicy wydania ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ - nasza relacja
24 wrz Paul McCartney w programie Stephena Colberta: "Miewam du┼╝o sn├│w o Johnie"
22 wrz Wystawa zdj─Ö─ç Mary McCartney w Warszawie
22 wrz Beatlesi na ok┼éadce wrze┼Ťniowego Classic Rocka
22 wrz Ruszy┼é projekt wspieraj─ůcy budow─Ö pos─ůgu Briana Epsteina
21 wrz Paul McCartney i Nancy pojawili si─Ö na ┼Ťlubie projektantki Mishy Nonoo
20 wrz Pos┼éuchaj nowej wersji piosenki "Come Together" oraz "Come Together, take 5"
20 wrz Paul McCartney wraz z c├│rkami promowali ksi─ů┼╝k─Ö Lindy w programie BBC
18 wrz Premiera ksi─ů┼╝ki Lindy McCartney w Muzeum Wiktorii i Alberta
17 wrz Mary McCartney: "Teraz widz─Ö, jak bardzo jestem do mamy podobna".
15 wrz Odcinek Carpool Karaoke z udzia┼éem Paula McCartneya otrzyma┼é nagrod─Ö Emmy
14 wrz Bramy Strawberry Field w Liverpoolu otworz─ů si─Ö ju┼╝ we wrze┼Ťniu
14 wrz Paul McCartney uwa┼╝a, ┼╝e Brad Pitt by┼éby idealnym kandydatem w roli Przedziadka
13 wrz Premiera utworu "WhatÔÇÖs My Name" Ringo Starra
12 wrz Bydgoskie ┼╗uki zagraj─ů przeboje Beatles├│w w Warszawie
11 wrz Recenzja The Guardian ksi─ů┼╝ki "Hey Grandude"
11 wrz Mark Lewisohn: "Ta ta┼Ťma zmienia wszystko co wiedzieli┼Ťmy na temat Beatles├│w"
10 wrz Oryginalna brama Strawberry Field powr├│ci┼éa na swoje dawne miejsce
10 wrz Nieoficjalnie - zapowied┼║ nowego albumu Ringo Starra
9 wrz Gra "The Beatles Rock Band" 10 lat p├│┼║niej - recenzja arhn.eu
6 wrz Spotkanie z Paulem w ksi─Ögarni Waterstones w Londynie - nasza relacja
5 wrz Paul McCartney czyta "Hey Grandude!"
5 wrz Pos┼éuchaj nowej wersji piosenki "Oh! Darling" oraz "Oh! Darling (Take 4)"
5 wrz McCartney zagra na Glastonbury Festival 2020?
1 wrz Nowy mural Beatles├│w w New Brighton
31 sie Paul McCartney opowiedzia┼é o byciu dziadkiem w sobotnim wydaniu Timesa
25 sie Druga ods┼éona Beatles Day w Rybniku
24 sie Pete Best i inni zagraj─ů na koncercie z okazji 60 urodzin Casbah Coffee Club w Liverpoolu
21 sie Stella McCartney i Taylor Swift wsp├│lnie zaprojektowa┼éy kolekcj─Ö ÔÇô Stella x TaylorSwift
21 sie International Beatleweek Festival 2019 w Liverpoolu
20 sie Magazyn MOJO ┼Ťwi─Ötuje 50. rocznic─Ö wydania Abbey Road
18 sie Paul McCartney uk┼éada monety na torach, ┼╝eby potem u┼╝y─ç ich do grania na gitarze
17 sie Film "Yesterday" na no┼Ťnikach cyfrowych
17 sie Mro┼╝onki Lindy McCartney pojawi─ů si─Ö w polskich sklepach
16 sie Ringo Starr zagra┼é na Bethel Woods z okazji 50. rocznicy festiwalu Woodstock
16 sie "This Girl" - nowy musical o Cynthii Lennon
16 sie Miles Showell o pracy nad reedycj─ů albumu "Abbey Road"
12 sie Drake obrywa za tatua┼╝ z The Beatles
8 sie Spotkanie z Paulem McCartneyem w londy┼äskiej ksi─Ögarni Waterstones
8 sie Fani z ca┼éego ┼Ťwiata b─Öd─ů ┼Ťwi─Ötowa─ç 50. rocznic─Ö przej┼Ťcia Beatles├│w na Abbey Road
8 sie Bonusy zawarte na "Abbey Road" w wersji deluxe
8 sie T┼éumy fan├│w na Abbey Road - nasza relacja z Londynu
8 sie Studio Abbey Road zaprasza do ┼Ťrodka fan├│w The Beatles
8 sie "Nowe" zdj─Öcie Beatles├│w na Abbey Road zrobione przez Lind─Ö McCartney
3 sie Moc piosenki "Imagine"
3 sie Letnie piosenki George'a Harrisona na Spotify
31 lip Wk┼éadka z The Beatles w sierpniowym numerze Teraz Rock
28 lip Ukaza┼é si─Ö oficjalny teledysk piosenki Dhaniego Harrisona "ÔÇťMotorways (Erase It)ÔÇŁ
26 lip Paul McCartney odwiedzi┼é swoj─ů dawn─ů szko┼é─Ö i przyzna┼é wyr├│┼╝nienia
26 lip Nowy mural Beatles├│w w Liverpoolu wbudza mieszane uczucia
25 lip Paul McCartney dla NBC Today: "To niesamowite, ┼╝e Beatlesi wci─ů┼╝ wywo┼éuj─ů takie emocje"
19 lip Ukaza┼é si─Ö odnowiony klip "Wilbury Twist"
18 lip Rze┼║ba Johna Lennona zago┼Ťci na dwa miesi─ůce w Liverpoolu
18 lip Paul McCartney pracuje nad musicalem "To wspania┼ée ┼╝ycie"
13 lip Paul i Ringo znowu razem na ostatnim koncercie w ramach trasy Freshen Up
13 lip Pojawi┼éy si─Ö pierwsze przecieki dotycz─ůce 50. rocznicy wydania p┼éyty ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ
12 lip Nowy singiel Dhaniego Harrisona "Motorways (Erase It)"
12 lip Wszyscy Beatlesi mieli pojawi─ç si─Ö w filmie "Yesterday"
11 lip Po premierze filmu "Yesterday" p┼éyty The Beatles wr├│ci┼éy na szczyty list przeboj├│w
8 lip Stella McCartney wypu┼Ťci┼éa na rynek now─ů kolekcj─Ö ÔÇ×All Together NowÔÇŁ
8 lip Konkurs TIDAL - Wygraj jeden z 10 podw├│jnych bilet├│w na film ÔÇ×YesterdayÔÇŁ
7 lip Ringo Starr wypowiedzia┼é si─Ö o nowym dokumencie Petera Jacksona
7 lip 79. urodziny Ringo Starra
7 lip Ringo potwierdzi┼é rocznicowe wydanie p┼éyty "Abbey Road"
7 lip Jon Anderson (Yes) zachwycony filmem ÔÇ×Yesterday
6 lip Koncert McCartneya w Vancouver
30 cze Beatlesi w zestawieniu 10 najlepszych piosenek do samochodu.
29 cze Wiersz Johna Lennona w "The Gay Liberation Book"
28 cze Paul McCartney i Steven Tyler za┼Ťpiewali "Helter Skelter" na koncercie w Las Vegas
28 cze John Lennon gra z The Dirty Mac "Revolution" w nowej edycji "Rock And Roll Circus".
27 cze Paul McCartney apeluje do dyrektora Uniwersytetu w Teksasie, o zaprzestanie eksperyment├│w na psach
26 cze Ringo Starr najgorszym go┼Ťciem programu "Loose Women"
26 cze Koncert McCartneya w Phoenix
23 cze Zmar┼é Dave Bartholomew
22 cze Koncert McCartneya w San Diego
20 cze Dhani Harrison specjalnym go┼Ťciem letniej trasy Jeffa Lynne'a
19 cze Gabrielle Crawford pokaza┼éa nieznane zdj─Öcie Johna Lennona
18 cze O urodzinach Paula McCartneya w polskiej prasie
18 cze Mary i Stella z┼éo┼╝y┼éy ┼╝yczenia urodzinowe tacie
14 cze Koncert McCartneya w Teksasie
11 cze Koncert McCartneya w Moline
11 cze Mark Lewisohn wyrusza w tras─Ö
8 cze Koncert Paula McCartneya na Lambeau Field w Green Bay
6 cze Paul McCartney zagra┼é w Madison
3 cze Koncert Paula McCartneya w Fort Wayne
1 cze Paul McCartney zagra┼é w Lexington
30 maj Koncert McCartneya w Greenville
29 maj Odnaleziono d┼éu┼╝szy fragment klipu wyst─Öpu The Beatles w Top of The Pops
28 maj Paul McCartney otrzyma┼é nagrod─Ö International Advocate For Peace
28 maj Kim Leggatt w rozmowie z nami wyja┼Ťni┼éa dlaczego George Harrison jest najfajniejszym Beatlesem
28 maj Kim Leggatt: If George Harrison wasnÔÇÖt your favourite Beatle at the beginning of watching this film, he will be by the end of it
27 maj Koncert grupy ÔÇ×The PostmanÔÇŁ w O┼éawie
27 maj Paul McCartney zagra┼é na PNC Arena
24 maj Ringo wraz z ┼╝on─ů pojawi┼é si─Ö na premierze filmu "Echo In the Canyon"
23 maj Paul McCartney zagra┼é w Nowym Orleanie
21 maj Paul McCartney by┼é tak blisko mnie, ┼╝e mog┼éem go pog┼éaska─ç - Ros┼éaw Szaybo
17 maj "An Accidental Studio" - o tym jak George Harrison uratowa┼é brytyjskie kino
15 maj ÔÇ×Chopin Meets the BeatlesÔÇŁ - zapowied┼║ koncertu w Warszawie
12 maj Meghan Markle nada┼éa synowi drugie imi─Ö Harrison w ho┼édzie swojemu ulubionemu Beatlesowi
12 maj Beatlesi w pierwszej dziesi─ůtce na tegorocznej li┼Ťcie The Sunday Times
10 maj P┼éyta Egypt Station w "wersji podr├│┼╝nej"
9 maj "John i Yoko: Nad nami ju┼╝ tylko niebo". Dokument o kobiecie, kt├│ra skrad┼éa ┼Ťwiatu Johna Lennona
6 maj Nietaktowne ┼╝yczenia od Ringo Starra dla ksi─ů┼╝─Öcej pary
6 maj Gdyby nas do Polski zaproszono, pojechaliby┼Ťmy tam z przyjemnosci─ů ÔÇô Beatlesi w wywiadzie dla RWE
5 maj Beatlemania w latach sze┼Ť─çdziesi─ůtych w Polsce
4 maj Pierwsze recenzje filmu "Yesterday"
3 maj Beatlesi w Montrealu z polskim akcentem
30 kwi Krzysztof "Graba┼╝" Grabowski opowiada o The Beatles
28 kwi Uroczyste ods┼éoni─Öcie pami─ůtkowej tablicy na budynku przy Savile Row 3
27 kwi Znany jest polski tytu┼é ksi─ů┼╝ki "Hey Grandude!"
26 kwi Soundedit 2019: Wystawa Jo Mirowskiego w Chorzowie
24 kwi Egypt Station ÔÇö Explorer's Edition
22 kwi Kiss wyjawia swoj─ů najwi─Öksz─ů inspiracj─Ö
21 kwi Wielkanoc z Beatlesami w Radiu Wroc┼éaw Kultura
13 kwi Klub Harenda w Warszawie zaprasza na imprez─Ö "Back To The Beatles"
12 kwi Nie ┼╝yje Johnny Hutchinson
9 kwi Odnaleziono klip z ÔÇ×zagubionymÔÇŁ wyst─Öpem Beatles├│w w Top of the Pops
5 kwi Na budynku przy Savile Row 3 umieszczono pami─ůtkow─ů tablic─Ö
2 kwi "Hey Grandude!" Paula McCartneya uka┼╝e si─Ö w j─Özyku polskim
2 kwi Odnaleziono materia┼é filmowy s┼éynnego protestu ┼é├│┼╝kowego Johna i Yoko
1 kwi Ksi─ů┼╝ka "The PeopleÔÇÖs Beatles" ju┼╝ w sprzeda┼╝y
30 mar Koncert Paula McCartneya w Brazylii
27 mar Nie ┼╝yje Joe Flannery
27 mar Paul McCartney wypowiedzia┼é si─Ö o Brexicie, Michaelu Jacksonie i nowym dokumencie Petera Jacksona
27 mar Drugi koncert McCartneya w Sao Paulo
26 mar Szkolny zeszyt Paula McCartneya sprzedany za ponad 46 tysi─Öcy funt├│w
26 mar Paul McCartney zagra┼é w Sao Paulo
23 mar Koncert Paula McCartneya w Argentynie
23 mar Charytatywny koncert s┼éowackiego zespo┼éu The Backwards
22 mar Ukaza┼éa si─Ö reedycja p┼éyty "Wedding Album"
21 mar Koncert Ringo Starra w Harrah's Resort SoCal
20 mar Paul McCartney zagra┼é w Santiago
17 mar Nowa bezp┼éatna atrakcja dla fan├│w The Beatles ruszy┼éa w Liverpoolu
15 mar Paul McCartney ┼╝yczy┼é udanego Red Nose Day
15 mar List wkurzonego Lennona czyli jak EMI nie chcia┼éo jego p┼éyty
11 mar Alan White wspomina Beatles├│w
8 mar Koncert "The Beatles dla pa┼ä"
5 mar "A Hard Day's Night" ulubionym filmem Paw┼éa Pawlikowskiego
4 mar Paris Fashion Week 2019
2 mar Pierwszy automat do gier po┼Ťwi─Öcony The Beatles trafi do kafejki w Liverpoolu
2 mar Yngwie Malmsteen zmierzy┼é si─Ö z piosenk─ů George'a Harrisona
27 lut Otwarto wyremontowany pub The Grapes w Liverpoolu
26 lut Liceali┼Ťci nie znaj─ů Beatles├│w - kana┼é "Dzikie Ucho" sprawdzi┼é wiedz─Ö muzyczn─ů nastolatk├│w
22 lut Paul McCartney w Londynie
22 lut Ukaza┼é si─Ö album "South Of Reality"
17 lut Paul McCartney wys┼éa┼é pocieszaj─ůcy list synowi Harry'ego Nilssona
15 lut Mieszka┼äcy Liverpoolu zbulwersowani reklam─ů projektu ÔÇ×The People's BeatlesÔÇŁ
12 lut Pojawi┼é si─Ö zwiastun komedii o The Beatles w re┼╝yserii Danny'ego Boyle'a
10 lut Koncert "Od Bacha do Beatles├│w"
9 lut Kiedy George spotka┼é Michaela - odnaleziono rzadkie nagranie audycji BBC
7 lut Paul McCartney wyst─ůpi┼é w programie Blue Peter
7 lut Ringo Starr opowiedzia┼é o swoim pierwszym razie
5 lut Paul McCartney dumny z przyznania z┼éotej odznaki programu dzi─Öci─Öcego Blue Peter
1 lut Przed┼éu┼╝ono termin trwania wystawy "Double Fantasy" w Liverpoolu
31 sty Pytanie o nagranie Beatles├│w z Elvisem w cyklu "You Gave Me The Answer"
30 sty Ruszy┼é nowy projekt "The People's Beatles"
30 sty Fani z ca┼éego ┼Ťwiata ┼Ťwi─Ötowali 50. rocznic─Ö Rooftop Concert
30 sty Koncert na dachu graficznie
30 sty Wycieczka z Richardem Porterem upami─Ötniaj─ůca 50. rocznic─Ö koncertu The Beatles na dachu
30 sty Peter Jackson przygotuje film dokumentalny o The Beatles
28 sty Ringo i All Starr Band Tour 2019 - kolejne daty koncert├│w
25 sty Paul McCartney powalczy o Fryderyka
24 sty Stella McCartney zaprezentowa┼éa kolekcj─Ö odzie┼╝y m─Öskiej inspirowan─ů Beatlesami
24 sty Paul McCartney trafi┼é na pierwsze strony gazet z powodu siwych w┼éos├│w
24 sty Pete Best wypowiedzia┼é si─Ö o by┼éych kolegach z zespo┼éu, odej┼Ťciu z grupy i ulubionym albumie The Beatles
18 sty Mary McCartney wyre┼╝yserowa┼éa kr├│tki film dla Linda McCartney Foods
17 sty Beatlesi sprzedali najwi─Öksz─ů ilo┼Ť─ç p┼éyt
16 sty ┼Üwiatowej s┼éawy architekt krajobrazu opowiada o ogrodzie George'a Harrisona
15 sty Kate Moss i Kaia Gerber w wiosennej kampanii Stelli McCartney
13 sty George Harrison i Mick Jagger skrytykowali debiut Led Zeppelin
13 sty 50 lat albumu "Yellow Submarine" Beatles├│w. "Pr├│bowali┼Ťmy tylko napisa─ç piosenk─Ö dla dzieci"
11 sty Premiera "The Bruce McMouse Show" w wybranych kinach
4 sty Pawe┼é Kukiz opowiada jak dosta┼é list od Paula McCartneya
4 sty Najlepiej sprzedaj─ůce si─Ö p┼éyty winylowe 2018 roku w Wielkiej Brytanii
2 sty Karaibskie wakacje McCartneya - spotkanie z Abramowiczem i zakupy z ┼╝on─ů
2 sty Rob Zombie, Marilyn Manson i Nikki Sixx w przeboju The Beatles
2 sty Koncert Marsza┼ékowski - 50 lat - "The Beatles" symfonicznie
2 sty Yoko Ono opowiedzia┼éa o swoim wp┼éywie na ewolucj─Ö piosenki Johna "Jealous Guy"
1 sty Paul McCartney z┼éo┼╝y┼é noworoczne ┼╝yczenia
1 sty 25. Top Wszech Czas├│w - trzy utwory The Beatles w notowaniu + "Imagine" Lennona na 8. miejscu
1 sty Nasza strona w 2018 roku. Statystyki.
1 sty Noworoczne ┼╝yczenia od Seana i Yoko
1 sty Paul McCartney udost─Öpni┼é now─ů piosenk─Ö "Get Enough"
Klasyka rocka wydana w wrzeÂniu:

1 The Sound of Silence (Simon & Garfunkel) (S - 1965)
1 How Deep Is Your Love (Bee Gees) (S - 1977)
3 Painkiller (Judas Priest) (LP - 1990)
4 Sir George Martin Presents (George Martin) (box - 2002)
12 Wish You were Here (Pink Floyd) (LP - 1975)
15 Fireball (Deep Purple) (LP - 1971)
17 Anna (Go To Him) (Arthur Alexander) (S - 1962)
18 Black Sabbath (Black Sabbath) (LP - 1970)
19 Massachusetts / Barker of the UFO (Bee Gees) (S - 1967)
21 Shout (The Isley Brothers) (S - 1959)
21 ABBA Gold: Greatest Hits (Abba) (LP - 1992)
21 Guitar Heaven: Santana Performs the Greatest Guitar Classics of All Time (Carlos Santana) (LP - 2010)
23 When I Was A Boy (ELO) (S - 2015)
24 Jailhouse Rock (Elvis Presley) (S - 1954)
26 Time Is on My Side / Congratulations (Rolling Stones) (S - 1964)

The Beatles Polska: Abbey Road ma 50 lat - artykuł Macieja Hena w Gazecie Wyborczej

Abbey Road ma 50 lat - artykuł Macieja Hena w Gazecie Wyborczej

2019-09-28,  autor: joryk   ...powr├│t do news├│w

Artykuł Macieja Hena w Gazecie Wyborczej.

Dla kilku generacji rockman├│w ta p┼éyta by┼éa wzorem do na┼Ťladowania i kopalni─ů pomys┼é├│w. Jednak w sferze emocjonalnej czego┼Ť mi w niej brakuje. 50 lat temu - 26 wrze┼Ťnia 1969 r. - ukaza┼é si─Ö legendarny dzi┼Ť, przedostatni album Beatles├│w "Abbey Road".

Historyk rocka Mark Lewisohn przed trzema tygodniami odkry┼é ta┼Ťm─Ö z nagran─ů rozmow─ů Lennona, McCartneya i Harrisona, kt├│ra wywraca do g├│ry nogami ca┼é─ů wiedz─Ö o intencjach, jakie przy┼Ťwieca┼éy Beatlesom przy pracy nad ÔÇ×Abbey Road". Do tej pory wszystkie ┼║r├│d┼éa g┼éosi┼éy, ┼╝e wszyscy Beatlesi przyst─Öpowali do tego przedsi─Öwzi─Öcia ze ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů, i┼╝ b─Ödzie to ich ┼éab─Ödzi ┼Ťpiew, i dlatego w┼éa┼Ťnie postarali si─Ö wznie┼Ť─ç ponad wzajemne urazy i skupi─ç wy┼é─ůcznie na muzyce, aby m├│g┼é powsta─ç album b─Öd─ůcy godnym zamkni─Öciem i zwie┼äczeniem dorobku The Beatles.

Tymczasem w rozmowie s┼éycha─ç, jak w dwa tygodnie ÔÇô 8 wrze┼Ťnia 1969 r. ÔÇô po ostatecznym zamkni─Öciu prac nad ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ ju┼╝ planuj─ů nast─Öpny album! I to Lennon inicjuje rozmow─Ö na ten temat, a przecie┼╝ wiemy, ┼╝e po dalszych dw├│ch tygodniach to on w┼éa┼Ťnie oznajmi┼é kolegom, ┼╝e ÔÇ×chce rozwodu".

Oczywi┼Ťcie my, s┼éuchacze, zw┼éaszcza ci polscy, w ci─ůgu ca┼éego roku 1969 karmieni regularnie przez radio coraz to nowymi dostawami Beatlesowskiej muzyki, poj─Öcia nie mieli┼Ťmy o tych wszystkich przyp┼éywach i odp┼éywach.

ÔÇ×Come Together", czyli arcydzie┼éo na przystawk─Ö

By┼éem jednym z pierwszych szcz─Ö┼Ťliwc├│w w naszym kraju, kt├│rzy mieli ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ na w┼éasno┼Ť─ç; p┼éyta dotar┼éa do mnie zaledwie miesi─ůc po europejskiej premierze. Odt─ůd codziennie po lekcjach z nabo┼╝e┼ästwem ods┼éuchiwali┼Ťmy j─ů z kolegami u jednego z nas, posiadacza wspania┼éego (nawet jak na dzisiejsze standardy) sprz─Ötu Hi-Fi, i ten rytua┼é nie znudzi┼é nam si─Ö przez dobrych kilka miesi─Öcy.

Teraz, po 50 latach, nastawiam: przygrywka do ÔÇ×Come TogetherÔÇŁ wci─ů┼╝ niezawodnie zaskakuje niczym rekin w Szcz─Ökach. To odrealnione przez pog┼éos energiczne ÔÇ×szÔÇŽÔÇŁ (Lennon szepcz─ůcy ÔÇ×Shoot me!ÔÇŁ do mikrofonu, z jednoczesnym wyklaskiwaniem rytmu, jakby pi┼éeczka pingpongowa toczy┼éa si─Ö po schodach), ten przyprawiaj─ůcy o zawr├│t g┼éowy mi─Ökki riff basu, te dialoguj─ůce z podskakuj─ůc─ů pi┼éeczk─ů g─Öste przej┼Ťcia na hi-hacie i wyt┼éumionych b─Öbnach, i jeszcze mu┼Ťni─Öcie gitary, tworz─ů razem brzmienie zupe┼énie niepowtarzalne. A zanim zd─ů┼╝ymy si─Ö z tym brzmieniem oswoi─ç, przechodzi ono w miarowy beat, zak┼é├│cony tylko wci─ů┼╝ tym samymi podrygami basu, a nad tym wszystkim unosi si─Ö g┼éos Lennona, zaskakuj─ůco wyg┼éadzony, ale wcale nie mniej przez to zaczepny, mo┼╝e nawet bardziej - wi─Öc pozostajemy w zadziwieniu.

Ten pocz─ůtek p┼éyty jest tak mocny, tak oryginalny, tak odbiegaj─ůcy od wszystkiego, co si─Ö s┼éysza┼éo do tej pory, ┼╝e chyba rzeczywi┼Ťcie nie ma sobie r├│wnych na p┼éytach Beatles├│w. Tekst ÔÇ×Come TogetherÔÇŁ jest do tego stopnia wieloznaczny, ┼╝e na angielskoj─Özycznych forach w internecie wci─ů┼╝ trwaj─ů dyskusje, jak nale┼╝y rozumie─ç ten czy inny zawarty w nim obraz. Szlagwort: ÔÇ×Come TogetherÔÇŁ (a w┼éa┼Ťciwie ÔÇ×LetÔÇÖs Get It Together") mia┼é pierwotnie s┼éu┼╝y─ç kampanii wyborczej TimothyÔÇÖego LearyÔÇÖego, s┼éawnego propagatora LSD, kiedy ten stawa┼é do rywalizacji z Ronaldem Reaganem o fotel gubernatora Kalifornii (ale odpad┼é w przedbiegach, aresztowany za posiadanie marihuany). Leary mia┼é potem Lennonowi za z┼ée, ┼╝e ┼Ťmia┼é wykorzysta─ç przeznaczone dla niego has┼éo do zupe┼énie innych cel├│w.

Pocz─ůtek tekstu pierwszej zwrotki jest zapo┼╝yczony wprost z przeboju Chucka BerryÔÇÖego ÔÇ×You CanÔÇÖt Catch MeÔÇŁ z 1956 r., kt├│ry w dodatku mia┼é bardzo zbli┼╝on─ů melodi─Ö. McCartney zwr├│ci┼é na to Lennonowi uwag─Ö i zasugerowa┼é, ┼╝e aby bardziej oddali─ç si─Ö od pierwowzoru, mogliby nieco spowolni─ç tempo - i z t─ů w┼éa┼Ťnie my┼Ťl─ů stworzy┼é ten niezapomniany motyw na swoim koronnym instrumencie.

Ale tak┼╝e i przesterowana gitara rytmiczna Lennona przyczynia si─Ö do budowania unikalnego klimatu ÔÇ×Come Together", na r├│wni ze zwiewnymi sol├│wkami Harrisona, i wysmakowanymi zagrywkami McCartneya na fortepianie elektrycznym, przekomarzaj─ůcym si─Ö z na wp├│┼é solowymi eskapadami jego basu. Wi─Öc jak by nie patrze─ç, od razu na przystawk─Ö dostajemy arcydzie┼éo.

ÔÇ×Something", czyli co wie Sinatra, i ÔÇ×MaxwellÔÇÖs Silver Hammer", czyli wodewil McCartneya

Nast─Öpne z kolei jest ÔÇ×SomethingÔÇŁ Harrisona - hymn mi┼éo┼Ťci, rozbudowany harmonicznie i, jak na m├│j gust, troch─Ö zanadto rozbuchany emocjonalnie, zw┼éaszcza w refrenie wpadaj─ůcy wr─Öcz w tony histerii, spot─Ögowane jeszcze przez pot─Ö┼╝ne brzmienie orkiestry. Niew─ůtpliwie przyjemnie si─Ö tego nagrania s┼éucha, ┼Ťwietne s─ů swobodne, melodyjne dywagacje basu, ch┼éosty perkusji, grzmi─ůcy fortepian Lennona, faluj─ůca gitara rytmiczna Harrisona i jego koncertowa sol├│wka - s┼éowem: na bogato.

W ksi─ů┼╝ce ÔÇ×AntologiaÔÇŁ mo┼╝na znale┼║─ç opowie┼Ť─ç Harrisona, jak kiedy┼Ť udziela┼é w BBC wywiadu wsp├│lnie z Michaelem Jacksonem i prowadz─ůcy napomkn─ů┼é co┼Ť o ÔÇ×Something", na co Jackson zwr├│ci┼é si─Ö do GeorgeÔÇÖa z o┼╝ywieniem: ÔÇ×Ach, to ty napisa┼ée┼Ť? My┼Ťla┼éem, ┼╝e to Lennon i McCartney!ÔÇŁ Mo┼╝liwe, ┼╝e ze strony Michaela by┼é to tylko z┼éo┼Ťliwy ┼╝art, ale takich sytuacji by┼éo wi─Öcej: w tej┼╝e ÔÇ×AntologiiÔÇŁ McCartney zauwa┼╝a, ┼╝e Frank Sinatra mia┼é zwyczaj zapowiada─ç na swoich koncertach ÔÇ×SomethingÔÇŁ jako swoj─ů ulubion─ů piosenk─Ö Lennona i McCartneya. ÔÇ×Dzi─Öki, Frank!ÔÇŁ? dodaje Paul kwa┼Ťno.

Id┼║my dalej. ÔÇ×MaxwellÔÇÖs Silver HammerÔÇŁ to ostatnia z cyklu pi─Öciu piosenek McCartneya utrzymanych w stylu, nazwijmy to, wodewilowym. Ka┼╝da z nich jest nieco inna, a ÔÇ×M┼éotek Maxwella", wyr├│┼╝nia si─Ö w tej pi─ůtce stosunkowo prost─ů melodyk─ů i tym, ┼╝e obywa si─Ö bez go┼Ťcinnego udzia┼éu muzyk├│w spoza zespo┼éu (co jednak ┼é─ůczy go z wcze┼Ťniejszym o dwa lata ÔÇ×Your Mother Should Know") - ale przede wszystkim makabryczn─ů fabu┼é─ů.

ÔÇ×To chore! - m├│wi┼é Harrison. - Facet przez ca┼é─ů piosenk─Ö zabija ludzi!". McCartney by┼é wtedy zafascynowany tw├│rczo┼Ťci─ů Alfreda JarryÔÇÖego z jego okrutnym poczuciem humoru; wprowadzi┼é nawet do tekstu ÔÇ×MaxwellaÔÇŁ zapo┼╝yczony od francuskiego ekscentryka neologizm patafizyka. Lennon, kt├│ry w tym czasie dochodzi┼é do siebie po wypadku samochodowym sprzed kilku dni, nie bra┼é w nagraniu udzia┼éu, tylko z rozstawionego w studiu podw├│jnego ┼éo┼╝a przygl─ůda┼é si─Ö wraz z Yoko, jak MCartney zza fortepianu przez ca┼ée trzy dni wyciska ostatnie poty z Harrisona na basie i Starra za perkusj─ů. Obaj potem opowiadali, ┼╝e to by┼é koszmar.

Po pi─Ö─çdziesi─Öciu latach nagranie brzmi wci─ů┼╝ ┼Ťwie┼╝o, ┼╝ywo, dynamicznie i z lekka perwersyjnie. Harrison pysznie poradzi┼é sobie z basem i ma te┼╝ prawo by─ç dumny ze swoich cierpkich wstawek gitarowych, a ws┼éuchiwanie si─Ö w finezyjn─ů robot─Ö Starra to dodatkowa przyjemno┼Ť─ç. W ÔÇ×MaxwelluÔÇŁ odzywa si─Ö te┼╝ po raz pierwszy u Beatles├│w syntezator Mooga. Tu gra na nim McCartney, wcielaj─ůc si─Ö przy jego pomocy mi─Ödzy innymi w waltorni─Ö, a w fina┼éowym solo - w zwariowan─ů okaryn─Ö.

Gdy wreszcie Ringo po raz ostatni przydzwania m┼éotkiem w specjalnie w tym celu sprowadzone do studia kowad┼éo, Lennon po chwili ciszy mi─Ökkim arpeggiem wydobywa z fortepianu t─Öskny akord rozpoczynaj─ůcy ÔÇ×Oh! Darling". Ta piosenka McCartneya jest w gruncie rzeczy pastiszem, tak samo jak ÔÇ×Maxwell", i podobnie jak tamta, ucieka od dos┼éownego kopiowania stylistyki, do kt├│rej si─Ö odwo┼éuje, traktuj─ůc j─ů jako punkt wyj┼Ťcia do nowych poszukiwa┼ä.

┼Üpiewa McCartney, ca┼é─ů moc─ů p┼éuc, niemal do zdarcia strun g┼éosowych, a jednak Lennon jeszcze w ostatnim wywiadzie przed ┼Ťmierci─ů upiera┼é si─Ö, ┼╝e on by to za┼Ťpiewa┼é lepiej. Rozumiem, co mia┼é na my┼Ťli, ale by─ç mo┼╝e w┼éa┼Ťnie si┼éa oddzia┼éywania kreacji wokalnej w tej piosence bierze si─Ö st─ůd, ┼╝e wyrywa si─Ö ona ze schematu, wed┼éug kt├│rego John ma by─ç tym rockowym krzykaczem, a Paul tym lirycznym trubadurem. Oczywi┼Ťcie McCartney ju┼╝ wcze┼Ťniej pokazywa┼é, ┼╝e potrafi pokrzycze─ç, ale robi┼é to w szybkich, rockandrollowych kawa┼ékach takich jak ÔÇ×IÔÇÖm DownÔÇŁ czy ÔÇ×Helter Skelter", a nie w sentymentalnych balladach, co zdarza┼éo si─Ö Lennonowi, cho─çby w ÔÇ×This Boy". Dlatego te┼╝ my┼Ťl─Ö, ┼╝e jednak s┼éusznie Paul chcia┼é za┼Ťpiewa─ç ÔÇ×Oh! DarlingÔÇŁ sam, licz─ůc na nowy, zaskakuj─ůcy efekt.

Wiemy dzi┼Ť, ┼╝e przez wiele dni zjawia┼é si─Ö w studiu jako pierwszy, wci─ů┼╝ na nowo podchodz─ůc do nagrania g┼é├│wnego wokalu, a┼╝ uzyska┼é taki rodzaj chrypki, z jakiego by┼é, jak to uj─ů┼é, ÔÇ×w miar─Ö zadowolony". ÔÇ×To kawa┼éek do wykrzyczenia, a je┼Ťli si─Ö go poda na letnio, gubi si─Ö to, o co w nim chodziÔÇŁ - komentowa┼é w 1994 r., robi─ůc chyba aluzj─Ö do wersji Robina Gibba z 1978 r.

Szybka i mi─Ösista zagrywka gitarowa Harrisona rozpoczynaj─ůca ÔÇ×OctopusÔÇÖs GardenÔÇŁ brzmi dzi┼Ť chyba r├│wnie efektownie jak kiedy┼Ť, podobnie jak i ca┼éa piosenka, chocia┼╝ ma ona swoich przeciwnik├│w. Nie ka┼╝dy akceptuje z sympati─ů drobne uchybienia intonacyjne w ┼Ťpiewie Ringa, nie dla ka┼╝dego te┼╝ ma urok naiwna schematyczno┼Ť─ç melodii jego autorstwa (zdaje si─Ö, ┼╝e dopracowanej z ma┼é─ů przyjacielsk─ů pomoc─ů GeorgeÔÇÖa). Ja z przyjemno┼Ťci─ů s┼éucham tej, drugiej w repertuarze Starra (po ÔÇ×Yellow Submarine"), pochwa┼éy ┼╝ycia w podwodnym ┼Ťwiecie.

Tym bardziej, ┼╝e Beatlesi zrobili wszystko, ┼╝eby autorsk─ů piosenk─Ö perkusisty poda─ç w odpowiedniej oprawie. Lennon gra na gitarze swoje firmowe figuracje, kt├│rymi tak zab┼éysn─ů┼é na Bia┼éym Albumie, Harrison w sol├│wkach wznosi si─Ö na szczyty nie tylko gitarowej skali, ale te┼╝ gitarowej fantazji, McCartney na basie i fortepianie robi wszystko, ┼╝eby nie wypadaj─ůc z konwencji, nie popa┼Ť─ç jednak w monotoni─Ö, sam Starr b─Öbni jak w natchnieniu, a John, George i Paul daj─ů wsp├│lnie taki popis w ch├│rkach, ┼╝e po latach wci─ů┼╝ s┼éucha si─Ö ich z rozdziawion─ů g─Öb─ů.

ÔÇ×I Want You (SheÔÇÖs So Heavy)", czyli Lennon rozp─Ötuje pandemonium

Kiedy jako czternastolatek po raz pierwszy us┼éysza┼éem z┼éowieszcze pasa┼╝e elektrycznej gitary Lennona rozpoczynaj─ůce ÔÇ×I Want You (SheÔÇÖs So Heavy)", automatycznie nasun─Ö┼éo mi si─Ö skojarzenie z zagrywkami Hiltona ValentineÔÇÖa z Animals├│w w ÔÇ×The House of the Rising Sun", kt├│re w tamtych czasach by┼éy obowi─ůzkowym pierwszym stopniem wtajemniczenia dla praktycznie ka┼╝dego domoros┼éego gitarzysty. Ale, oczywi┼Ťcie, przy ca┼éym podobie┼ästwie, tym wyra┼║niej s┼éyszalne by┼éy r├│┼╝nice: w rytmie (Lennon go upro┼Ťci┼é), w tempie (spowolnione), w schemacie harmonicznym (zupe┼énie inny), nie m├│wi─ůc ju┼╝ o wszystkim, co si─Ö dzieje wok├│┼é tej przeskakuj─ůcej ze struny na strun─Ö gitary, do kt├│rej zaraz do┼é─ůcza druga gitara solowa, Harrisona, niespokojnymi zrywami pn─ůca si─Ö w g├│r─Ö, by wreszcie zawisn─ů─ç razem z t─ů pierwsz─ů, uwi─Öziona w spr─Ö┼╝ynuj─ůcym akordzie zwi─Ökszonym.

Chwila ciszy i: ÔÇ×I want you!ÔÇŁ - Lennon desperacko intonuje bluesowy motyw, jednocze┼Ťnie graj─ůc go na gitarze solowej. Wra┼╝enie jest takie, jakby┼Ťmy mieli do czynienia z jak─ů┼Ť bardzo pierwotn─ů odmian─ů bluesa, z czas├│w kiedy nie wykszta┼éci┼é si─Ö jeszcze bluesowy schemat.

Od chwili, kiedy przy czwartym podej┼Ťciu John rozwija ca┼é─ů fraz─Ö: ÔÇ×Pragn─Ö ci─Ö tak strasznie, ┼╝e chyba zwariuj─Ö, chyba zwariuj─Ö", graj─ů ju┼╝ wszyscy - Billy Preston (go┼Ťcinnie) na organach Hammonda, George na gitarze rytmicznej, no i sekcja, czyli Paul i Ringo. Teraz ca┼éo┼Ť─ç zostaje powt├│rzona, naprowadzaj─ůc na kulminacyjny dysonansowy akord, agresywnie jazgocz─ůcy w trzech seriach, pomi─Ödzy kt├│re dwukrotnie wdziera si─Ö McCartney ze swoim zdyszanym riffem na basie.

Powt├│rka zwrotki jest ju┼╝ od pocz─ůtku poganiana sekcj─ů rytmiczn─ů, potem zn├│w wszystko milknie, a w powsta┼éej ciszy dwug┼éos a cappella skanduje: ÔÇ×SheÔÇÖs soÔÇŽÔÇŁ Na te s┼éowa niespodziewanie wracaj─ů pocz─ůtkowe monumentalne pasa┼╝e, a nad nimi wzlatuje w zawijasach organowe solo Prestona, dop├│ki nie przykryje go ┼Ťpiewaj─ůcy schodkami ch├│rek, podejmuj─ůc zacz─Öte zdanie: ÔÇ×ÔÇŽheavy! She's so heavy! Heavy! Heavy!". W ├│wczesnym slangu s┼éowo to znaczy┼éo podobno co┼Ť pomi─Ödzy: ÔÇ×g┼é─ÖbokaÔÇŁ a ÔÇ×fajna", czy te┼╝ ÔÇ×chaotycznaÔÇŁ albo ÔÇ×kontrowersyjna". Czyli w sumie troch─Ö jak dzi┼Ť ÔÇ×pojechana".

Oczywi┼Ťcie ca┼éa ta piosenka jest o Yoko, ale w odr├│┼╝nieniu od p├│┼║niejszych Johna hymn├│w na jej cze┼Ť─ç, nie narzuca s┼éuchaczowi tego klucza, pozwalaj─ůc mu wpisywa─ç odbierane poprzez muzyk─Ö emocje w swoje w┼éasne do┼Ťwiadczenia. I wreszcie, po wspania┼éej sol├│wce gitarowej Lennona zagranej zamiast trzeciego refrenu, rozpoczyna si─Ö ponad trzyminutowe instrumentalne pandemonium, z┼éo┼╝one z powtarzanych w niesko┼äczono┼Ť─ç pasa┼╝y gitary graj─ůcych wci─ů┼╝ t─Ö sam─ů sekwencj─Ö, w kt├│rej jednak tym razem na pierwszy plan wybija si─Ö majestatyczny temat sfuzzowanego basu, wok├│┼é kt├│rego oplata si─Ö, pomrukuj─ůc i bulgoc─ůc, drugi bas, czysty; coraz bardziej szalej─ůca perkusja i narastaj─ůcy bia┼éy szum z syntezatora.

ÔÇ×Tu przetnij!ÔÇŁ - krzykn─ů┼é John do zdumionego in┼╝yniera d┼║wi─Öku Geoffa Emericka, wskazuj─ůc palcem miejsce na ta┼Ťmie. I tak, nagle, w p├│┼é frazy, urywa si─Ö to nagranie i ko┼äczy pierwsza strona oryginalnego, winylowego albumu. Gdyby przeszed┼é rozwa┼╝any przez chwil─Ö pomys┼é, ┼╝eby strona druga by┼éa pierwsz─ů i odwrotnie, ta nag┼éa cisza by┼éaby puent─ů ca┼éej p┼éyty. Ale nie przeszed┼é, wobec czego druga strona zaczyna si─Ö nie od ÔÇ×Come Together", a od ÔÇ×Here Comes the Sun".

Harrison z w┼éa┼Ťciw─ů sobie szczero┼Ťci─ů przyznawa┼é w wywiadach, ┼╝e koronkowy motyw na akustycznej gitarze dwunastostrunowej, z kt├│rego rozwija si─Ö ca┼éa piosenka, przypomina troch─Ö zagrywk─Ö z jego w┼éasnej kompozycji ÔÇ×If I Needed SomeoneÔÇŁ sprzed czterech lat - a wiadomo: cztery lata w muzyce Beatles├│w to cztery epoki - z kolei za┼Ť tamta zagrywka korzysta┼éa w jaki┼Ť stopniu z patent├│w wprowadzonych jeszcze p├│┼é roku wcze┼Ťniej przez Rogera McGuinna, gitarzyst─Ö The Byrds, w ich nagraniu ballady PeteÔÇÖa Seegera ÔÇ×The Bells of Rhymney".

A przecie┼╝ bez wzgl─Ödu na te powi─ůzania, urzekaj─ůcy motyw z ÔÇ×Here Comes the SunÔÇŁ jest w pe┼éni oryginalny! S┼éowa m├│wi─ů w┼éa┼Ťciwie tylko tyle, ┼╝e oto pojawi┼éo si─Ö s┼éo┼äce i przegna┼éo ponur─ů zim─Ö, ale muzyka dopowiada, pog┼é─Öbia, uwznio┼Ťla ten prosty komunikat, nic przy tym nie trac─ůc na wdzi─Öku i lekko┼Ťci. Pomimo do┼Ť─ç hojnego przybrania ca┼éo┼Ťci d┼║wi─Ökami syntezatora Mooga (tym razem gra na nim Harrison), oraz dyskretnego wsparcia siedemnastoosobow─ů orkiestr─ů, atmosfer─Ö piosenki buduje przede wszystkim rozdzwoniona gitara GeorgeÔÇÖa i jego pogodny wokal na tle mocnej sekcji rytmicznej, w kt├│rej Paul wyj─ůtkowo nie pcha si─Ö na pierwszy plan, z rzadka tylko pozwalaj─ůc sobie na dyskretne melodyczne dopowiedzenia ÔÇ×na stronie".

W refrenie czy te┼╝ ┼é─ůczniku, mniejsza o to jak to nazwiemy - tam gdzie Harrison z McCartneyem powtarzaj─ů w dwug┼éosie: ÔÇ×sun, sun, sun, here it comes!ÔÇŁ - samouk George postawi┼é samouka Ringa przed nie lada wyzwaniem: znale┼║─ç beat i przej┼Ťcia dla zmieniaj─ůcego si─Ö w ka┼╝dym takcie metrum. Starr poradzi┼é sobie z tym zadaniem intuicyjnie, uzyskuj─ůc efekt zapieraj─ůcy dech w piersiach: muzykologowi Alanowi W. Pollackowi powsta┼ée zderzenia rytm├│w nasun─Ö┼éy skojarzenie ze Strawi┼äskim.

D┼║wi─Öki elektrycznego klawesynu krocz─ůce nie┼Ťpiesznie po stopniach roz┼éo┼╝onych akord├│w rozpoczynaj─ů astralne ÔÇ×Because". Po kilku taktach do klawesynu do┼é─ůcza unisono gitara elektryczna. W┼éa┼Ťciwie najpierw Lennon wymy┼Ťli┼é te pochody na gitarze, a George Martin, s┼éysz─ůc je, zaproponowa┼é nie┼Ťmia┼éo, ┼╝e m├│g┼éby je z nim zagra─ç unisono na klawesynie. ÔÇ×A ┼╝e nie jestem mistrzem ┼Ťwiata w idealnie r├│wnym graniu - wspomina┼é producent po latach - Ringo, kt├│ry w tym utworze nie gra, jako ┼╝ywy metronom wybija┼é nam przez s┼éuchawki ├│semki na hi-hacie". Tak, we trzech, bo jeszcze z Paulem na basie, nagrali ca┼éy podk┼éad.

John wielokrotnie opowiada┼é, ┼╝e pomys┼é kompozycji nasun─ů┼é mu si─Ö pod wp┼éywem ÔÇ×Sonaty ksi─Ö┼╝ycowejÔÇŁ Beethovena, kt├│r─ů Yoko grywa┼éa mu na fortepianie, aczkolwiek blag─ů okazuje si─Ö to, co twierdzi┼é ponadto, ┼╝e odwr├│ci┼é kolejno┼Ť─ç akord├│w pierwowzoru. W rzeczywisto┼Ťci Beethovenowskie akordy s─ů w ÔÇ×BecauseÔÇŁ swobodnie przetasowane, a nawet, o zgrozo, uzupe┼énione o kilka takich, z kt├│rych wielki Ludwig nie raczy┼é skorzysta─ç.

Tekst piosenki reprezentuje nowe podej┼Ťcie Lennona do pisania tekst├│w w og├│le. ÔÇ×S┼éowa s─ů jasne - wyja┼Ťnia┼é z dum─ů - bez wciskania kitu, metaforycznych zbitek obrazowych, m─Ötnych aluzji". No, nie do ko┼äca tak jest. We┼║my cho─çby s┼éowa: ÔÇ×Because the world is round, it turns me on", kt├│re maj─ů do┼Ť─ç wyra┼║n─ů wymow─Ö erotyczn─ů, jednak niecodzienny obiekt po┼╝─ůdania - ┼Ťwiat (kt├│ry podnieca ┼Ťpiewaj─ůcego, poniewa┼╝ jest kr─ůg┼éy) zmienia perspektyw─Ö z dos┼éownej na metaforyczn─ů.

ÔÇ×BecauseÔÇŁ w ca┼éo┼Ťci, od pocz─ůtku do ko┼äca, ma faktur─Ö ch├│raln─ů. W odr├│┼╝nieniu od poprzednich pr├│b tego typu, w kt├│rych John, Paul i George sami, intuicyjnie, uk┼éadali swoje partie, tym razem, by─ç mo┼╝e ze wzgl─Ödu na znacznie bardziej z┼éo┼╝ony schemat harmoniczny, to George Martin dopisa┼é do g┼é├│wnego, ┼Ťrodkowego g┼éosu Lennona doln─ů parti─Ö dla Harrisona i g├│rn─ů dla McCartneya. ÔÇ×To by┼éo dosy─ç trudne do za┼Ťpiewania - wspomina┼é Harrison. - Trzeba si─Ö by┼éo tego naprawd─Ö nauczy─ç". Nagrywali to przez pi─Ö─ç godzin, przy przy─çmionych ┼Ťwiat┼éach w studiu, w absolutnym skupieniu, z pe┼én─ů ┼Ťwiadomo┼Ťci─ů, ┼╝e pracuj─ů nad czym┼Ť wa┼╝nym.

Ringo, chocia┼╝ nie ┼Ťpiewa┼é ani nie gra┼é, przez ca┼éy czas sta┼é razem z nimi, wspieraj─ůc ich duchowo. Przy s┼éowach ÔÇ×Love is all, love is newÔÇŁ klawesyn i gitar─Ö przykrywa na chwil─Ö soczysty ÔÇ×r├│gÔÇŁ imitowany przez Harrisona na syntezatorze, a kiedy ch├│r zaczyna intonowa─ç ko┼äcow─ů wokaliz─Ö, George, tym razem subtelnym brzmieniem fletniowym swojego instrumentu przywo┼éuje jeszcze raz melodi─Ö zwrotki. Ca┼éa piosenka trwa zaledwie dwie minuty i czterdzie┼Ťci sze┼Ť─ç sekund. Znam ludzi, kt├│rzy ┼╝ycz─ů sobie, ┼╝eby odtworzono Because na ich pogrzebie.

ÔÇ×You Never Give Me Your MoneyÔÇŁ na pocz─ůtek suity, i ÔÇ×Sun King", czyli zr├│bmy sobie ÔÇ×Albatrossa"

Kiedy, niczym zawieszony w pr├│┼╝ni znak zapytania, wybrzmiewa ostatni akord ÔÇ×Because", zaczyna si─Ö co┼Ť, co z czasem przyj─Ö┼éo si─Ö nazywa─ç ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ Medley, czy te┼╝ suit─ů z ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ - ci─ůg o┼Ťmiu piosenek w ten czy inny spos├│b po┼é─ůczonych w jedn─ů ca┼éo┼Ť─ç (do ods┼éuchania za jednym zamachem poni┼╝ej).

Pierwsza i najd┼éu┼╝sza z nich, ÔÇ×You Never Give Me Your MoneyÔÇŁ McCartneya, sama w┼éa┼Ťciwie sk┼éada si─Ö z co najmniej trzech odr─Öbnych fragment├│w powi─ůzanych tematycznie motywem pieni─Ödzy ÔÇô a w┼éa┼Ťciwie ich braku.

Pierwszy jest melancholijn─ů litani─ů ┼╝al├│w do kogo┼Ť, kto nigdy pieni─Ödzy nie daje, drugi - siarczystym boogie woogie zwi─Ö┼║le streszczaj─ůcym uroki ┼╝ycia bez pracy, kasy, i perspektyw, a trzecia zaczyna si─Ö jak rozlewna aria na cze┼Ť─ç odzyskanej dzi─Öki temu wolno┼Ťci ("cudowne uczucie / nie mie─ç dok─ůd i┼Ť─ç!"), by wkr├│tce, po efektownej serii agresywnych gitarowych progresji (Harrison), przej┼Ť─ç w ostry rockowy za┼Ťpiew, s┼éawi─ůcy urzeczywistnienie marze┼ä przez ucieczk─Ö od ÔÇ×tego wszystkiegoÔÇŁ (co prawda w limuzynie).

W warstwie instrumentalnej nie wiadomo, co bardziej podziwia─ç - czy melodyczne popisy Paula na basie, czy niewyczerpan─ů inwencj─Ö Johna w jego partii gitary rytmicznej czy jednak sol├│wki GeorgeÔÇÖa.

Kiedy wreszcie zamiera ch├│rek skanduj─ůcy w os┼éupieniu makabrycznie pobo┼╝n─ů dzieci─Öc─ů rymowank─Ö w tle, nagle, w┼Ťr├│d ─çwierkania cykad i pobrz─Ökiwania dzwonk├│w pasterskich, na scen─Ö wkracza z dwornym przykl─Ökiem d┼║wi─Öczna gitara Harrisona. ÔÇ×Zr├│bmy w tym miejscu co┼Ť w rodzaju ┬╗Albatrossa┬ź!ÔÇŁ - zaproponowa┼é George kolegom, b─Öd─ůc najwyra┼║niej pod wra┼╝eniem instrumentalnego hitu Fleetwod Mac sprzed kilku miesi─Öcy. Ale przy wszystkich, bardzo rzeczywi┼Ťcie czytelnych nawi─ůzaniach do kompozycji Petera Greena, ten instrumentalny wst─Öp do Lennonowskiego ÔÇ×Sun KingÔÇŁ pozostaje oryginaln─ů Beatlesowsk─ů pere┼ék─ů, z cudown─ů rozmow─ů dw├│ch gitar, kt├│rym mrukliwie przytakuje McCartneyowski bas, i g─Östymi basowymi rytmami wybijanymi przez Starra pa┼ékami z filcowymi g┼é├│wkami na przyt┼éumionym ┼Ťcierk─ů stoj─ůcym tom-tomie, tu i ├│wdzie od niechcenia urozmaiconymi poszumem talerza czy pufaniem hi-hatu.

A potem wchodzi wokal, w przewa┼╝aj─ůcej mierze ch├│ralny, wsparty katedralnie brzmi─ůcymi organami Lowreya (George Martin). Beatlesolodzy spekuluj─ů, ┼╝e pod wp┼éywem lektury biografii ÔÇ×Kr├│la S┼éo┼äceÔÇŁ - Ludwika XIV - pi├│ra Nancy Mitford w umy┼Ťle Lennona mog┼éa powsta─ç wizja monarchy wkraczaj─ůcego do sali pe┼énej dworak├│w ogarni─Ötych radosnym podnieceniem ("everybodyÔÇÖs laughing, everybodyÔÇÖs happy"). Trudno powiedzie─ç, na zasadzie jakich skojarze┼ä ta wizja prze┼éamana jest za chwil─Ö absurdaln─ů niby-latynoameryka┼äsk─ů kantyczk─ů w niby-hiszpa┼äskim j─Özyku na tle powracaj─ůcego podk┼éadu z albatrosoidalnego wst─Öpu.

ÔÇ×Mean Mr. Mustard", czyli zakr─Öcony gniot, i ÔÇ×Polythene Pam", czyli wdzianko z folii

Beatlesi zawsze woleli nagrywa─ç zespo┼éowo i ca┼ée utwory naraz, ni┼╝ kleci─ç je po kawa┼éku korzystaj─ůc ze studyjnych udogodnie┼ä. Nawet po┼é─ůczone ze sob─ů odr─Öbne i zupe┼énie r├│┼╝ne w klimacie piosenki ÔÇ×Sun KingÔÇŁ i ÔÇ×"Mean Mr. Mustard"ÔÇŁ nagrali jednym ci─ůgiem. Nied┼éugie wybrzmienie ko┼äcowego akordu gitary Lennona w Sun King wystarczy┼éo, ┼╝eby Paul zd─ů┼╝y┼é w┼é─ůczy─ç fuzza na swoim basie, a Ringo wymieni─ç ofilcowane pa┼éki na zwyk┼ée, twarde pa┼éeczki i nabi─ç nimi przej┼Ťcie otwieraj─ůce ÔÇ×Paskudnego pana Musztard─Ö".

Tytu┼éowy bohater sypia w parku i goli si─Ö po ciemku, a dziesi─Öcioszylingowy banknot przeznaczony na zakup odzie┼╝y przechowuje w nosie. Ma siostr─Ö imieniem Pam, kt├│ra pracuje w sklepie i jest nie do zatrzymania. Pam prowadzi go w miejsce, sk─ůd mo┼╝e sobie popatrze─ç na kr├│low─ů, ale pan Musztarda jest tak paskudny, ┼╝e zawsze wykrzykuje jakie┼Ť ┼Ťwi┼ästwa. Z perspektywy czasu Lennon, jak to on, ocenia┼é to swoje dzie┼éo jako ÔÇ×jeszcze jeden gniot", podczas gdy McCartney m├│wi┼é: ÔÇ×fajna, zakr─Öcona piosenka. Bardzo Johnowska. Podoba┼éa mi si─Ö.ÔÇŁ Ca┼éo┼Ť─ç trwa minut─Ö i sze┼Ť─ç sekund.

Pocz─ůtkowo, chyba w nawi─ůzaniu do nieprzyzwoitych okrzyk├│w pana Musztardy pod adresem kr├│lowej, nast─Öpnym cz┼éonem wi─ůzanki mia┼éa by─ç ÔÇ×Her Majesty", ale po wst─Öpnej przymiarce niezadowolony Paul kaza┼é j─ů wyci─ů─ç, wskutek czego ÔÇ×Mean Mr. MustardÔÇŁ ┼é─ůczy si─Ö na ostro z ci─ůgiem kolejnych dw├│ch piosenek zagranych jedna po drugiej bez odk┼éadania instrument├│w i z┼é─ůczonych w jedn─ů ca┼éo┼Ť─ç ┼Ťrodkami ju┼╝ czysto muzycznymi. To ÔÇ×Polythene PamÔÇŁ Lennona i ÔÇ×She Came In Through the Bathroom WindowÔÇŁ McCartneya. Chocia┼╝ Beatlesi graj─ů tu przez ca┼éy czas w swoim klasycznym rozstawieniu, z Harrisonem na gitarze solowej i Lennonem na rytmicznej (w tej roli akustyczna dwunastka), a obie piosenki s─ů raczej szybkie i dynamiczne, to jednak r├│┼╝ni─ů si─Ö diametralnie szat─ů brzmieniow─ů, charakterem i nastrojem, nie m├│wi─ůc ju┼╝ o tre┼Ťci melodycznej.

Je┼Ťli chodzi o tekst, ÔÇ×Polythene PamÔÇŁ z jednej strony nawi─ůzuje do wzmianki o siostrze pana Musztardy w poprzedniej piosence (Lennon nawet specjalnie w tym celu zmieni┼é owej siostrze imi─Ö z Shirley na Pam), z drugiej jest sarkastycznie entuzjastyczn─ů opowie┼Ťci─ů o nadzwyczaj atrakcyjnej dziewczynie opakowanej w polietylen. Inspiracj─ů by┼éa, jak si─Ö z czasem okaza┼éo, pewna szalona noc w roku 1963, kt├│r─ů John sp─Ödzi┼é w towarzystwie liverpoolskiego poety Roystona Ellisa i jego ├│wczesnej dziewczyny, imieniem Stephanie, kt├│ra na ┼╝yczenie Ellisa ubra┼éa si─Ö w reklam├│wki z polietylenu i, zdaje si─Ö, nic wi─Öcej.

Drugi trop prowadzi do niejakiej Pat Dawson, sta┼éej bywalczyni klubu Cavern, przezywanej Polythene Pat, z racji osobliwego natr─Öctwa, z kt├│rego by┼éa znana: bez przerwy ┼╝u┼éa i zjada┼éa polietylenow─ů foli─Ö. Po dw├│ch zwrotkach Harrison, kt├│ry do tej pory tylko wstawia┼é kr├│tkie akcenty pomi─Ödzy linijkami tekstu, wychodzi na plan pierwszy z roz┼éo┼╝on─ů na czterna┼Ťcie takt├│w rockandrollowo-medytacyjn─ů sol├│wk─ů, a┼╝ wreszcie l─ůduje na przej┼Ťciu pomi─Ödzy dwiema piosenkami. Pami─Ötam ┼Ťwietnie, ┼╝e 50 lat temu w tym miejscu przy ka┼╝dym s┼éuchaniu po ca┼éym moim ciele przechodzi┼é dreszcz - dzi┼Ť ju┼╝ nie przechodzi, ale w dalszym ci─ůgu s┼éysz─Ö tu doskonale zbudowan─ů kulminacj─Ö napi─Öcia. (Du┼╝a tu zas┼éuga perkusji, kt├│ra wyj─ůtkowo nie pochodzi z pierwotnej sesji, jako ┼╝e Ringo, widz─ůc, ┼╝e John nie jest zadowolony z tego, co pocz─ůtkowo mia┼é do mu zaproponowania, p├│┼║niej ju┼╝ sam dogra┼é na osobnej ┼Ťcie┼╝ce zupe┼énie now─ů, rewelacyjn─ů parti─Ö b─Öbn├│w).

She Came In Through the Bathroom Window", czyli fanki atakuj─ů, i ÔÇ×Golden Slumbers", czyli po co ten dramatyzm

ÔÇ×She Came In Through the Bathroom WindowÔÇŁ opowiada o zdesperowanej w┼éamywaczce, przy┼éapanej na gor─ůcym uczynku przez wra┼╝liwego policjanta, narratora ca┼éej historii. Inspiracj─ů by┼é incydent z wiosny 1968 r., kiedy to pod nieobecno┼Ť─ç McCartneya cz─Ö┼Ť─ç fanek czatuj─ůcych od rana do wieczora przed jego domem wdar┼éa si─Ö pod wodz─ů niejakiej Diane Ashley do ┼Ťrodka przez uchylone okno ┼éazienki i, buszuj─ůc po mieszkaniu, przyw┼éaszczy┼éa sobie par─Ö drobiazg├│w.

Wkr├│tce potem McCartney jad─ůc taks├│wk─ů na lotnisko w Nowym Jorku, spojrza┼é na plakietk─Ö z danymi kierowcy i przeczyta┼é: ÔÇ×Eugene Quits, New York Police Dept.ÔÇŁ To go naprowadzi┼éo na s┼éowa: ÔÇ×And so I quit the police department/ And got myself a steady job". A wi─Öc bohater rzuca prac─Ö w policji i znajduje sobie ÔÇ×sta┼ée zaj─Öcie", a dziewczyna, chocia┼╝ robi co mo┼╝e, ┼╝eby mu pom├│c, ÔÇ×umia┼éa kra┼Ť─ç, ale nie rabowa─ç". Ka┼╝d─ů linijk─Ö ┼Ťpiewanego tekstu pi─Öknie puentuje Harrison improwizowanymi fioriturami swojego les paula, Starr bez najmniejszych zahamowa┼ä wdziera si─Ö w tok opowie┼Ťci z ┼éomocz─ůcymi przej┼Ťciami na b─Öbnach, swoje robi─ů te┼╝ beatlesowskie ch├│rki.


Tu ko┼äczy si─Ö tak zwany ÔÇ×du┼╝y medleyÔÇŁ (pi─Ö─ç piosenek), po kt├│rym nast─Öpuje chwila oddechu przed ÔÇ×ma┼éym medleyem", na kt├│ry sk┼éadaj─ů si─Ö ju┼╝ tylko trzy tytu┼éy, wszystkie autorstwa McCartneya. Pierwszy z nich, ÔÇ×Golden SlumbersÔÇŁ powsta┼é z inspiracji tekstem ko┼éysanki Thomasa Drekkera, angielskiego dramaturga wsp├│┼éczesnego ShakespeareÔÇÖowi, napisanej do komedii ÔÇ×Cierpliwa GryzeldaÔÇŁ z 1603 r.

Piosenka McCartneya zaczyna si─Ö delikatnie, troch─Ö w stylu ÔÇ×The Fool on the HillÔÇŁ, ale szybko nabiera wr─Öcz festiwalowego rozmachu, co, prawd─Ö m├│wi─ůc, chyba nie do ko┼äca wychodzi jej na dobre. Pewnie nie wszyscy si─Ö ze mn─ů zgodz─ů, ale jednak ┼Ťmiem twierdzi─ç, ┼╝e mimo bardzo ┼éadnej harmonii i pe┼énych niek┼éamanej elegancji zwrot├│w melodycznych, mimo wysmakowanych partii orkiestrowych i doskona┼éej pracy Harrisona na basie, nadekspresyjno┼Ť─ç ┼Ťpiewu McCartneya w refrenie i przesadny dramatyzm przej┼Ť─ç Starrowskiej perkusji psuj─ů ca┼éy efekt.

ÔÇ×Carry That Weight", czyli szar┼╝a Harrisona, i ÔÇ×The End", czyli Paul potrafi jednak my┼Ťle─ç

Na szcz─Ö┼Ťcie ten pompatyczny refren jest tylko jeden, bo po drugiej zwrotce przechodzimy ju┼╝ do nast─Öpnego utworu, ÔÇ×Carry That Weight". Z tej z kolei piosenki osta┼é si─Ö po licznych zmianach koncepcji tylko refren - zwi─Öz┼éy, stadionowy za┼Ťpiew intonowany unisono przez Ringa (na pierwszym planie), GeorgeÔÇÖa i Paula (John, hospitalizowany po wypadku, przy nagraniach bloku ÔÇ×Golden SlumbersÔÇŁ / ÔÇ×Carry That WeightÔÇŁ nie by┼é w og├│le obecny), kt├│ry zreszt─ů zaraz ust─Öpuje miejsca podanemu przez orkiestr─Ö przypomnieniu tematu ÔÇ×You Never Give Me Your Money", spuentowanemu przez Harrisona kr├│tk─ů, ale wspania┼é─ů szar┼╝─ů na gitarze solowej. Wracamy wi─Öc na chwil─Ö do samego pocz─ůtku suity, z tym ┼╝e teraz Paul gra tylko na fortepianie, a na basie towarzyszy mu George.

Po s┼éowach ÔÇ×You break downÔÇŽÔÇŁ kilka mocnych akcent├│w orkiestry wprowadza na nowo refren ÔÇ×Carry That Weight", a zaraz po nim wkraczaj─ů znajome gitarowe figuracje z zako┼äczenia ÔÇ×You Never Give Me Your Money". Tym razem jednak nie gra ich John na swoim ulubionym epiphonie casino, tylko George na fenderze telecasterze - i t─Ö r├│┼╝nic─Ö w brzmieniu ┼Ťwietnie s┼éycha─ç.

ÔÇ×The EndÔÇŁ zaczyna si─Ö bezpo┼Ťrednio po figuracjach GeorgeÔÇÖa od ostrych chromatycznych przej┼Ť─ç na dwie gitary i bas, za chwil─Ö powt├│rzonych z dodatkiem krzykliwego wokalu Paula: ÔÇ×Oh yeah! All right!ÔÇŁ itd. Bezpo┼Ťrednio po nich mamy s┼éynne szesnastosekundowe solo na b─Öbnach. Ringo podj─ů┼é si─Ö tego zadania ze straszliwymi oporami, jako ┼╝e od zawsze twierdzi┼é, ┼╝e sol├│wki na perkusji s─ů kompletnie bez sensu - w ko┼äcu jednak da┼é si─Ö nam├│wi─ç. Przyzna┼é p├│┼║niej, ┼╝e troch─Ö pomys┼é├│w zapo┼╝yczy┼é tu z prawie trzyminutowego popisu Rona BushyÔÇÖego w ÔÇ×In a Gadda Da Vida", superprzeboju Iron Butterfly, o czym us┼éyszawszy, Bushy stwierdzi┼é, ┼╝e nie m├│g┼é go spotka─ç wi─Ökszy komplement. Solo Starra ko┼äczy si─Ö narastaj─ůcym szeregiem miarowych uderze┼ä, po kt├│rym w┼é─ůcza si─Ö ca┼éa sekcja z prostym, ale porywaj─ůcym pulsem, po chwili jeszcze wzbogaconym ch├│rkiem (sam McCartney), kt├│ry przedrze┼║niaj─ůc gitary, skrzeczy: ÔÇ×Love you! Love you!".

I to nas doprowadza do absolutnej instrumentalnej kulminacji ca┼éej p┼éyty - osiemnastotaktowego naprzemiennego popisu trzech gitar solowych. Kiedy wchodzili do studia, ┼╝eby to nagra─ç, Yoko chcia┼éa, jak to ju┼╝ wtedy by┼éo w zwyczaju, wej┼Ť─ç razem z nimi, ale John tym razem j─ů zatrzyma┼é, m├│wi─ůc: ÔÇ×Nie, kochanie, zosta┼ä; ja tylko na chwil─Ö". I rzeczywi┼Ťcie ÔÇô wystarczy┼éo im jedno podej┼Ťcie. Ka┼╝dy zagra┼é trzy razy po dwa takty: pierwszy McCartney, potem Harrison, po nim Lennon; i znowu McCartney, Harrison, Lennon; i jeszcze jedna runda w tej samej kolejno┼Ťci. Geoff Emerick, kt├│ry czuwa┼é nad nagraniem zza szyby, wspomina: ÔÇ×Kiedy sko┼äczyli, nie by┼éo poklepywania si─Ö po plecach ani padania sobie w ramiona - Beatlesi rzadko kiedy dawali wyraz swoim uczuciom w taki spos├│b - ale by┼éo mn├│stwo szerokich u┼Ťmiech├│w".

To jeszcze nie koniec ÔÇ×The End"; wszystko, co do tej pory, by┼éo zaledwie instrumentalnym wst─Öpem: kiedy ko┼äcz─ů si─Ö ─çwier─çnutowe triole gitary Lennona, razem z nimi milknie ca┼éa sekcja, a jej miejsce nieoczekiwanie zajmuje lekki, drobny, miarowy rytm fortepianu McCartneya, kt├│ry anielskim g┼éosem intonuje: ÔÇ×And in The End / The love you take / Is equal to the love / You make.ÔÇŁ Lennon w wywiadzie dla ÔÇ×PlayboyaÔÇŁ udzielonym tu┼╝ przed ┼Ťmierci─ů ocenia┼é: ÔÇ×To fraza bardzo kosmiczna, wr─Öcz filozoficzna. ┼Üwiadczy o tym, ┼╝e Paul jak chce, to potrafi my┼Ťle─ç!". I ta w┼éa┼Ťnie sentencja, rozpisana na trzyg┼éosowy ch├│rek, fantazyjne ornamenty gitary solowej Harrisona, troch─Ö zanadto bombastyczn─ů perkusj─Ö i podk┼éad orkiestrowy, uroczy┼Ťcie podsumowuje ostatnie wsp├│lne dzie┼éo Beatles├│w.

ÔÇ×Her Majesty", czyli to naprawd─Ö ju┼╝ koniec

Ale na tym nie koniec, bo po d┼éu┼╝szej ciszy nagle rozlega si─Ö grzmi─ůcy akord, a spod niego wynurza si─Ö delikatna gitara akustyczna, i ┼Ťpiewaj─ůcy z ni─ů p├│┼ég┼éosem McCartney, w trwaj─ůcej tylko 26 sekund ra┼║nej piosneczce ÔÇ×Her Majesty", tej w┼éa┼Ťnie, kt├│ra zosta┼éa wyci─Öta spomi─Ödzy ÔÇ×Mean Mr. MustardÔÇŁ a ÔÇ×Polythene Pam". ÔÇ×Jej Kr├│lewska Mo┼Ť─ç jest ca┼ékiem ┼éadn─ů dziewczyn─ů, ale nie ma wiele do powiedzeniaÔÇŁ? dowiadujemy si─Ö od podmiotu lirycznego, kt├│ry nast─Öpnie tak podsumowuje ca┼éy wyw├│d: ÔÇ×Pewnego dnia b─Ödzie moja!ÔÇŁ El┼╝bieta II w 1969 roku nie by┼éa jeszcze stara, mia┼éa zaledwie 43 lata, wi─Öc te s┼éowa brzmia┼éy wtedy du┼╝o bardziej zuchwale ni┼╝ dzisiaj.

I to ju┼╝ ca┼éa ÔÇ×Abbey Road". Jaka jest ta p┼éyta? Na pewno ze wszystkich p┼éyt Beatles├│w najbardziej wirtuozowska pod wzgl─Ödem instrumentalnym. Na pewno te┼╝ by┼éa dla kilku generacji rockman├│w wzorem do na┼Ťladowania i kopalni─ů pomys┼é├│w - od strony formy. Jednak w sferze emocjonalnej brakuje mi jednak w tym albumie tego czego┼Ť nieuchwytnego, co znajdziemy w wielu wcze┼Ťniejszych nagraniach Beatles├│w, nie tylko tych z ju┼╝ dojrza┼éego okresu, ale i tych jeszcze troch─Ö nieopierzonych, z czas├│w liverpool sound.

Czy Lennon mia┼é racj─Ö, kiedy m├│wi┼é w 1970: ÔÇ×To dobrze zrobiony album, ale nie ma w nim ┼╝ycia"? Nie, ┼╝ycie ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ chyba jednak w sobie ma, tyle ┼╝e jakie┼Ť inne ni┼╝ to, kt├│re znamy cho─çby z Bia┼éego Albumu - takie troch─Ö sterylne.

*Maciej Hen ÔÇô ur. w 1955 r., pisarz, autor powie┼Ťci ÔÇ×SolfataraÔÇŁ i - wydanej w┼éa┼Ťnie - "Deutsch dla ┼Ťrednio zaawansowanych". Na ┼éamach ÔÇ×WyborczejÔÇŁ regularnie opisuje kolejne p┼éyty Beatles├│w w 50. rocznic─Ö ich wydania

Artykuły Macieja Hena na temat płyt Beatlesów:
Abbey Road ma 50 lat - artykuł Macieja Hena w Gazecie Wyborczej
Oryginalna wersja artykułu Macieja Hena o Białym Albumie
Mija 50 lat od premiery "Białego albumu" The Beatles - artykuł Macieja Hena
"Magical Mystery Tour": wielka płyta Beatlesów ma już 50 lat
"Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" kończy 50 lat. Cudownie pstrokata mikstura Beatlesów, która zmieniła popkulturę
"Revolver" The Beatles ma 50 lat. Ach, sp├│jrz na wszystkich tych samotnych ludzi


Wiêcej na temat Abbey Road anniversary edition:
2020-01-10: FINA zaprasza do swojej siedziby na prezentację płyty Abbey Road - AKTUALIZACJA - Zmiana terminu,
2020-01-03: Odwołane | Abbey Road - The Beatles w Dolby Atmos,
2019-10-24: Soundedit'19: dlaczego potrzebujemy nowej wersji Beatles├│w? + zaproszenie na wystaw─Ö,
2019-10-05: Beatlesi pobili rekord Guinessa,
2019-10-01: P┼éyta Abbey Road powr├│ci┼éa na pierwsze miejsce listy najlepiej sprzedaj─ůcych si─Ö album├│w w UK,
2019-10-01: Zebra z now─ů farb─ů - Recenzja Mateusza Kami┼äskiego ,
2019-09-28: Abbey Road ma 50 lat - artykuł Macieja Hena w Gazecie Wyborczej,
2019-09-27: Spotify ┼Ťwi─Ötuj─Ö 50. rocznic─Ö wydania albumu "Abbey Road",
2019-09-26: Stacja BBC 2 ┼Ťwi─Ötuje 50. urodziny albumu "Abbey Road",
2019-09-26: Paul i Ringo pojawili si─Ö w studiu Abbey Road z okazji 50. rocznicy wydania ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ - nasza relacja,
2019-09-26: Nowy teledysk "Here Comes the Sun" ,
2019-09-22: Beatlesi na ok┼éadce wrze┼Ťniowego Classic Rocka,
2019-09-20: Posłuchaj nowej wersji piosenki "Come Together" oraz "Come Together, take 5",
2019-09-05: Posłuchaj nowej wersji piosenki "Oh! Darling" oraz "Oh! Darling (Take 4)",
2019-08-20: Magazyn MOJO ┼Ťwi─Ötuje 50. rocznic─Ö wydania Abbey Road,
2019-08-16: Miles Showell o pracy nad reedycj─ů albumu "Abbey Road",
2019-08-08: Bonusy zawarte na "Abbey Road" w wersji deluxe,
2019-07-13: Pojawi┼éy si─Ö pierwsze przecieki dotycz─ůce 50. rocznicy wydania p┼éyty ÔÇ×Abbey RoadÔÇŁ,
2019-07-07: Ringo potwierdził rocznicowe wydanie płyty "Abbey Road",

Dotychczasowe komentarze:

Tw├│j komentarz do umieszczenia w Rocznikach The Beatles:

komentarz dnia 2020-09-21 01:09:40,
Komentarze mog┬▒ zamieszcza├Ž tylko redaktorzy serwisu. Pytaj admina joryk2@wp.pl