Polski Serwis Informacyjny The Beatles

Zapraszam na spacer po Paryżu śladami historii, która stała się początkiem światowego szaleństwa. Zaczęło się 14 stycznia 1964r, kiedy na lotnisku Le Bourget w Paryżu (dziś nie istniejącym) o 17.50 wylądowali John, Paul i George czarterowym czterosilnikowym samolotem odrzutowym De Havilland Comet 4B, brytyjskiego przewoźnika BEA (British European Airways) wraz z kilkoma osobami ze swojej ekipy, (menedżer Brian Epstein, menedżer tras koncertowych Mal Evans, rzecznik prasowy zespołu Brian Sommerville i szef wydziału prasy Tony Barrow.)

i zostali zawiezieni do hotelu George V w 8 dzielnicy przy alei George V. Chłopaki zajmowali 2 apartamenty na pierwszym piętrze,(w jednym źródle podano, że to było 2 piętro, jednak ich pokoje były na wysokości tarasu, a to jest pierwsze piętro, poza tym, na drugim piętrze nie zaczyna się numerowania pokoi od 1...) i mieli zarezerwowane 3 pokoje, 122, 123, 124, jeden John z Paulem a drugi Ringo z Georgem. Hotel wciąż istnieje i ma się całkiem dobrze. W historii hotelu istnieje taka notatka, - "...według niektórych relacji w hotelu George V Paul McCartney napisał "Can't Buy Me Love"." W latach 1997 – 1999 hotel przeszedł kosztowną renowację i zmienił nazwę na Four Seasons Hotel George V Paris. To w tym hotelu zespół dowiedział się o pierwszym miejscu ich przeboju „I Want To Hold You’re Hand” na amerykańskiej liście przebojów Billboard Hot 100 i to wtedy zapadła decyzja o wyjeździe do USA.
.
Następnego dnia tj. w środę 15 stycznia około godziny 15:00 John, Paul i George wybrali się na krótki spacer po Les Champs-Élysées, (Pola Elizejskie). Spacer zaczął się od Łuku Triumfalnego w stronę skrzyżowania z aleją George V. Na zdjęciu ze stolikiem z prawej strony rzecznik prasowy zespołu Brian Sommerville, chyba miał do kogoś jakieś zastrzeżenie.
. . . . . .
Ringo z menedżerem finansowym Neilem Aspinallem do Paryża przyleciał tego dnia ok. godz. 17 i z lotniska Le Bourget odebrał go czerwony Mini Cooper S, który za kilka dni weźmie udział w rajdzie Monte Carlo i nim pojechali do hotelu. Trasa wspomnianego rajdu przebiegała między innymi przez Warszawę.

Stamtąd zespół już w komplecie pojechał na próbę przed pierwszym koncertem, który odbył się o godz. 21 w Cinema Cyrano, (kino Cyrano) w Versalu przy ul. Rameau 7. Na czas pobytu zespołu w Paryżu, promem z Anglii został sprowadzony austin princesse, zwany czarną księżniczką. Już pierwszego dnia się popsuł, ale w warsztacie przywrócili go do życia. Na zdjęciu chłopaki po wieczornym koncercie wsiadają do czarnej księżniczki austin princess, nr rej. 792AXU, której kierowcą wyjątkowo był Bill Corbett. Z lewej strony menadżer finansowy zespołu Neil Aspinal.
. .
To był pierwszy występ zespołu na francuskiej ziemi, i można uznać, że od tej pory zaczęło się rodzić powszechnie znane w świecie zjawisko Beatlmanii.
Wg informacji z kroniki Cyrano na koncercie było 1367 widzów na 2 tys. miejsc w dużej sali.

Set lista.
1. „Roll Over Beethoven”
2. „From Me To You”
3. „She Loves You”
4. „This Boy
5. „Boys”
6. „I Want To Hold Your Hand”
7. "Twist And Shout”
8. „Long Tall Sally”
W sieci jest trochę sprzecznych opinii o tym występie, ale mnie zainteresowała jedna. To jest wspomnienie córki ówczesnego menedżera Cyrano, Dominique Chapuy, która tamto wydarzenie tak wspomniała: „Beatlesi mieli opłacony hotel, kanapkę przed koncertem, kanapkę po koncercie i dwa kufle piwa... Nic wielkiego, co?” Trochę szokujące, czy tak naprawdę było? To kino istnieje do dziś, choć trochę pod zmienioną nazwą, UGC Cyrano. Na początku lat 70-tych Cyrano zostało przekształcone w multipleks z ośmioma salami kinowymi. W jednym z nich zachował się strop „pokoju Beatlesów”.
W necie jest tylko kilka fragmentów tego koncertu z francuskiej kroniki filmowej i tu można to zobaczyć.
https://www.youtube.com/watch?v=zVcxgj9LNrI&list=RDzVcxgj9LNrI&start_radio=1
Następnego dnia, czyli w czwartek 16 stycznia zespół zaczyna koncertować w słynnej paryskiej Olympii przy Bulwarze Capucines 28 w 9 dzielnicy i te występy trwają przez 18 dni, po dwa koncerty dziennie, oprócz niedzieli 19 stycznia, kiedy to wystąpili 3 razy, co było transmitowane na żywo w programie Musicorama w radiu Europe-1. W większości koncerty były przy pełnej sali.
. . .
Wg archiwum Olympii i oryginalnego programu spektaklu set lista była następująca,
1. ”From Me To You”,
2. ”This Boy”,
3. ”Boys”,
4. „I Want To Hold Your Hand”,
5. „Till There Was You”,
6. „She Loves You”,
7. „Twist And Shout”,
8. „Long Tall Sally”
9. „I Saw Her Standing There”.
inne źródła podają tak,
1. „Roll Over Beethoven”,
2. „She Loves You”,
3. „This Boy, Boys”,
4. „Boys”,
5. „I Want To Hold Your Hand”,
6. „From Me To You”
7. „Twist And Shout”
8. „Long Tall Sally”.
Obie te setlisty nieznacznie się różnią, ale to nie oznacza, że zespół grał wciąż to samo, więc mogły być różnice w tytułach.
Niestety, na YT jest tylko kilka fragmentów z występów w Olympii,
https://www.youtube.com/watch?v=rzslnNx-4ew&list=RDrzslnNx-4ew&start_radio=1
W tym czasie mieli dwa dni wolne, (wtorki) 21 i 28 stycznia. Drugiego dnia John i George polecieli do domu na jeden dzień. Podobno z Paulem była również Jane Asher, ale Paul kazał jej siedzieć w hotelu. W międzyczasie, oprócz koncertów mieli także inne zajęcia, jak sesje zdjęciowe, pisanie piosenek na trzecią płytę „A Hard Day’s Night” a 23 stycznia w studiu EMI Pathé Marconi w Boulogne-Billancourt pod Paryżem przy ul. Sévres 62, John i Paul nagrali demo swojej piosenki „One And One Is Two” przeznaczonej dla Billy J Kramera oraz "Tip of My Tongue" dla Tommy'ego Quickly'ego. 29 stycznia w tym studiu nagrali 2 swoje przeboje w języku niemieckim. Nagrywanie niemieckich wersji przebojów „I Want To Hold You’re Hand” i „She Loves You”, („Komm, Gib Mir Deine Hand” i „Sie Liebt Dich”) polegało na nagraniu głosów do podkładów instrumentalnych wcześniej nagranych do wersji angielskiej. Śpiewali z kartek na których był tekst zapisany fonetycznie. Nagranie miało odbyć się 27 stycznia, ale chłopaki nie byli tym zainteresowani i nie chcieli tego nagrywać, jednak pod naciskiem George Martina, który specjalnie przyleciał na czas tej sesji nagraniowej ulegli, i 29 stycznia nagrali to. Z tej okazji G. Martin przywiózł ze sobą taśmy z podkładem instrumentalnym do tych dwóch przebojów. Tam również nagrali “Can’t Buy Me Love”. Też tam byłem, ale to studio zakończyło działalność w 1990r i tamten budynek w 1991r został zburzony. Ja jestem dokładnie pod tym adresem, ul. Sévres 62, ale dziś tu jest nowy obiekt. W tamtych czasach to było najlepsze studio nagrań we Francji. W budynku były cztery studia i sześć naturalnych komór echa.
. . .
Były też wywiady dla różnych stacji, np. The American Forces Network. czy Europe I, a 18 stycznia odwiedzili muzeum Luwr. Poza tym były jeszcze spotkania z francuskimi gwiazdkami. John po powrocie do Anglii skarżył się, że nie spotkali żadnej BB, ale ona była już bardzo znana a oni jeszcze nie.

Sesji zdjęciowych było bardzo dużo, między innymi przy wieży Eiffla. Na piątym zdjęciu w tle pomnik Ferdynanda Focha na placu Trocadéro. Na tym zdjęciu, drugi z prawej to fotograf Harry Benson, (2 grudnia 2026r skończył 96 lat) który chłopaków nie opuszczał, wspomnę o nim później. Były również zdjęcia na samej wieży, ale w sieci ich nie widać oprócz jednego, z Georgem Harrisonem na drugim poziomie.
. . . . . . .

czy na popularnym wśród artystów malarzy, portrecistów i karykaturzystów placu Tertre w 18 dzielnicy przy bazylice Sacre Coeur na wzgórzu Montmartre

. . .

Poza tym zdjęcia robione były między innymi w hotelu George V i w muzeum Luwr. Ten pomnik na tarasie pierwszego piętra widoczny na pierwszym zdjęciu dziś jest zasłonięty, to są chyba rododendrony, i za tym drzewkiem po lewej stronie, za flagami jest ten pomnik, niestety, tylko goście hotelowi mogą tam wejść a ja mam inną miejscówkę. Natomiast w Luwr nie byłem, może kiedyś...

. .

W sumie zespół w Paryżu był 23 dni, licząc od 14 stycznia do 5 lutego, choć można też uznać, że byli 22 dni, ponieważ 14 stycznia nie byli w komplecie. W paryskiej Olympii zagrali 37 koncertów, ale niektóre źródła podają, że 39 a jeszcze inne, że ponad 40, za co łączne ich wynagrodzenie wynosiło 3000 funtów, co się przekładało na 800 Franków dziennie. Z Paryża wylecieli 5 lutego po południu a do Londynu przybyli ok. godz 13, bo nie polecieli po ostatnim wieczornym koncercie, który zagrali 4 lutego w Olympii. Mieli od 21 do 24 lat i świat stawał się dla nich otwarty. 2 dni po powrocie z Paryża, 7 lutego zespół poleciał na swoje pierwsze dwutygodniowe tournée po USA.

1965r

Po raz drugi do Francji The Beatles przybyli 20 czerwca 1965r, gdzie wylądowali na lotnisku Paryż-Orly o godz. 9:55 i zostali przewiezieni do znanego im hotelu George V. Wtedy już cały świat ich znał.
Na zdjęciu hotel George V, widok od str. Av. Pierre 1er de Serbie (Aleja Piotra I Serbii) oraz to co jest po drugiej stronie ulicy od hotelu.
. . . . . .

Tego dnia zagrali 2 koncerty w Palais des Sports, (Pałac Sportu) przy Bulwarze Victor 34 w 15 dzielnicy. Na każdym koncercie, czyli o 15 i o 21 był komplet, po 6 tys. fanów. Pałac Sportu został oddany do użytku w 1960r, więc wtedy była to w miarę nowa hala. Czy wyglądała tak jak dziś?


Wieczorny koncert w Palais des Sports został zarejestrowany przez francuską telewizję i można go zobaczyć tu, ale najpierw trzeba przetrwać 2 reklamy.
https://www.cda.pl/video/492767201/vfilm
Na filmie widać, jak Paul czyta ze ściągawki przyklejonej do gitary słowa w języku francuskim, mówi – Salut, maintenant chanson qui s'appelle I’m a loser. - Cześć, teraz piosenka, która się nazywa I’m a loser. Pomijam poprawność Merci beaucoup (dziękuję bardzo), bo mówi Mercy Boke, a to nie oznacza dziękuję bardzo.
Natomiast John tradycyjnie przedrzeźnia się z widownią. Na koniec, przed ostatnim numerem widać jak Paul prosi Georga, żeby ten mu zapodał tonację do „Sally” i George podgrywa mu tonację „G”.
Po wieczornym koncercie zespół wybrał się zabawić do ekskluzywnego klubu Castel w 6 dzielnicy przy ul. Princesse 15, gdzie bawili się do rana. Ten klub istnieje do dziś, a godziny otwarcia mówią wszystko o jego charakterze. W ogóle cała ta uliczka jest bardzo rozrywkowa. Następnego dnia wieczorem chłopaki ponownie tam zawitali, tak im się tam spodobało, a nad ranem po zamknięciu lokalu wyjazd do Lionu.
.
Zespół we Francji wystąpił jeszcze dwukrotnie, 22 czerwca 1965r dał dwa koncerty w Palais d'Hiver w Lyonie oraz 30 czerwca odbył się jeden koncert w Palais des Expositions w Nicei, gdzie spędzili 2 dni, po czym polecieli do Hiszpanii. To była ostatnia trasa koncertowa zespołu po Europie. Co prawda w czerwcu 1966r wystąpili jeszcze w niemieckim Monachium, ale było to w trakcie ostatniej światowej trasy koncertowej i w USA 29 sierpnia 1966r na stadionie Candlestick Park w San Francisco zakończyli biletowane występy na żywo.
Po 2-ch miesiącach od paryskiego koncertu w Palais des Sports nastąpiło apogeum koncertowe zespołu na stadionie Shea Stadium w Nowym Yorku, co nigdy wcześniej się nie wydarzyło, i co przez kilka dekad zostało okrzyknięte koncertem wszech czasów. W porównaniu z paryskimi występami to była koncertowa bomba atomowa. Tu można to wydarzenie zobaczyć.
https://www.youtube.com/watch?v=8MnpnxU ... rt_radio=1
Pozostałe koncerty w USA były w takiej samej atmosferze.
W późniejszym czasie w paryskiej Olympii Paul McCartney wystąpił dwa razy. 16 lipca 1972r z Wings oraz 22 października 2007r. Natomiast Ringo Starr i jego All-Starr Band wystąpili w Palais des Sports 26 czerwca 2011r a w paryskiej Olympii 6 czerwca 2018r.
W niektórych informatorach, blogach instagramach czy fb znalazłem kilka błędnych informacji. Jeden z większych błędów na pewnym blogu, zdjęcie poniżej jest podpisane tak,
W Paryżu odwiedziła Johna Cynthia.

Ani to Paryż, ani Cynthia.
To zdjęcie z flagą, podobno przyniesioną przez amerykańskich żołnierzy zostało zrobione w hotelu George V w pokoju na pierwszym pietrze w styczniu 64r. To jest apartament Johna i Paula, do którego specjalnie zostało przyniesione pianino. Dla porównania, następne zdjęcie pokazuje to okno, na którym wisiała ta flaga. A to, że chłopaki na innych zdjęciach z flagą są przebrani świadczy o tym, że zdjęcia były sprzedawane do innych redakcji, żeby w różnych gazetach nie powielało się. Można zauważyć, że w sieci są rozbieżności w kwestii, kto robił zdjęcia z amerykańską flagą, kto był autorem tej sesji zdjęciowej? Tirens Spencer, Harry Benson, Dezo Hoffman, czy David Steen? Najbardziej prawdopodobnym jest, że to Harry Benson, który w tym czasie mieszkał w hotelu i w swojej łazience zrobił ciemnię fotograficzną, gdzie każdej nocy wywoływał po kilka rolek filmu, żeby na bieżąco wywołane zdjęcia wysyłać do swojej redakcji, "Daily Express". Był cały czas w kontakcie z chłopakami i najbardziej znany jest ze zdjęć walki na poduszki. To też potwierdza Chatgpt. Zaraz po Paryżu Benson 7 lutego poleciał z zespołem do USA. Harry Benson jest na zdjęciu przed pomnikiem Ferdynanda Focha powyżej, i to zdjęcie pokazuje, że wciąż towarzyszył chłopakom.
Poniższe zdjęcie ukazało się na okładce w magazynie „TIME” w 2014r i tam może być odpowiedź, kto jest autorem tego zdjęcia.
. .
Wg mnie, nie było takiej drugiej sesji z flagą w USA jak niektórzy sugerują. Jest kilka zdjęć zespołu na tle amerykańskiej flagi zrobione przez 19-letniego fotografa Nicholasa DeSciose w Denver, (Colorado), 26 sierpnia 1964r. ale w zupełnie innym położeniu flagi. Innych zdjęć nie znalazłem, szukałem nawet przez znajomych w USA.

Dla zainteresowanych tu jest ciekawa i bardzo rozbudowana fotorelacja z pobytu w Paryżu i nie tylko, To jest chronologiczne przedstawienie paryskich wydarzeń i tak się składa, że Harry Benson jest pokazany 26 stycznia przed sesją z amerykańską flagą. Harry Benson zawsze miał prawo wejścia do apartamentów zespołu.
https://beatles-chronology.ru/1964/01/14/14285/ Jak Rosjanie nabyli prawa do tych zdjęć?
Na zakończenie, Polska Kronika Filmowa też miała swoją relację z Paryża.
https://www.youtube.com/watch?v=93khQxNtuBU
Dla pozyskania tych informacji korzystałem ze stron francuskich, angielskich i ruskiej, oraz ze wspomnień Georga Martina czytanych przez Jerzego Janiszewskiego w archiwalnym programie "Studio stereo zaprasza".
Dziękuję za uwagę, pozdrawiam z Paryża, Janusz